Атасы өлсе - асқар тауының құлағаны,
Анасы өлсе - ағар бұлағының суалғаны.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ата-ана қадірінің теңдессіз екенін білдіреді. Әке не ата — үй ішіне тірек, қорған, бағыт беретін биік тұлға; ана — мейірім мен жылылықтың, өмір нәрінің көзі. Сол себепті олардың бірі өмірден өтсе, бала үшін үлкен сүйеніштен, қамқорлықтан айырылу сияқты ауыр қайғы болады. Тура мағынасы — атасы не анасы қайтқандағы күйзеліс. Астарлы мағынасы — ата-ана орны толмас қымбат жан, олар барда ғана отбасының берекесі мен жылуы сақталады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «асқар тау» — атаның биіктігін, қорғандығын, беделін бейнелейді. Таудың құлауы — сол тіректің күйреуі, жан дүниедегі бос кеңістік. «Ағар бұлақ» — ананың мейірімі, тазалығы, үзілмейтін қамқорлығы. Бұлақтың суалуы — жылылықтың, жан нәрінің азаюы. Екі образ да ата-ананың отбасындағы рөлін табиғаттың ең қымбат құбылыстарымен салыстырып көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ата-анаға құрметпен қарап, бар кезінде қадірін білуге шақырады. Мысалы, жұмыс пен телефонға алаңдап жүрген адам қарт ата-анасына жиі хабарласпаса, кейін өкініп қалуы мүмкін. Сондықтан бұл сөз әркімге мейірім танытып, ата-ананың батасын, ақылын, қамқорлығын бағалауды еске салады.
Anasy ólse - aǵar bulaǵynyń sýalǵany.