Атаңа не істесең, алдыңа сол келер.
«Атаңа не істесең, алдыңа сол келер.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: әкеңе, үлкенге, ата-анаңа қандай іс жасасаң, дәл сондай қарымта өз басыңа да келеді. Астарлы мағынасы — адам жақындарына қалай құрмет көрсетсе, өмірде өзі де сондай құрметке ие болады. Яғни, ата-ананы сыйлау, қадірлеу, көмектесу — өз болашағыңның да жақсы болуына негіз.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «ата» — тек әке емес, жалпы үлкен кісі, түп-тамыр, тәрбие бастауы деген ұғымды білдіреді. «Алдыңа сол келер» дегені — істеген ісіңнің қайтарымы, өмірдегі жауап, яғни адам әрекетінің салдары. Халық бұл жерде өмірді айнаға теңегендей: не берсең, соның өтеуі алдыңнан шығады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасылық тәрбиеге, үлкенге құрметке қатысты жиі айтылады. Мысалы, бала ата-анасына дөрекі сөйлеп, көмектеспей жүрсе, кейін өзі де сондай салқын қарым-қатынас көруі мүмкін. Ал ата-анасына ізет көрсетіп, қамқор болса, ол да өз баласынан мейірім күтеді. Сондықтан мақал адамды ізгілікке, сыйластыққа тәрбиелейді.