Әкеде де әке,
Балада да бала бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — әкенің де өзіндік орны, беделі, өмір көрген тәжірибесі бар, ал баланың да өз мінезі, талабы, түсінігі болады. Астарлы мағынасы — әр адамды жасы мен дәрежесіне қарамай, жеке тұлға ретінде тану керек деген ой. Әке баладан тек тәртіп күтпей, өзі де үлгі болуға тиіс; бала да тек бағынышты емес, ойы бар, намысы бар жан. Сондықтан отбасы ішінде бір-бірін тыңдау, сыйлау, түсіну маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «әке» — тек отбасы басы емес, ақыл, тәжірибе, жауапкершіліктің бейнесі. Ал «бала» — болашақ, өсу, үйрену, бірақ сонымен бірге өзіндік пікір иесі. «Әкеде де әке» деуі үлкеннің де үстінен қарайтын өлшем, тәрбие, тіпті өз ұстазы болатынын аңғартады. «Балада да бала бар» деуі баланың да ішкі әлемі, талабы, қадірі бар екенін білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды ата-ана мен бала арасындағы түсініспеушілікте қолдануға болады. Мысалы, әкесі баласына мамандық таңдауды күштеп таңдырмай, оның қабілеті мен қалауын тыңдаса, отбасындағы сыйластық артады. Бұл мақал үлкеннің де, кішінің де сөзін ескеріп, мәміле табуға шақырады.
Balada da bala bar.