Атаның салған жолы бар,
Ананың тіккен тоны бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ата-ана тәрбиесінің, өнегесінің бала өміріндегі орнын айтады. Тура мағынасында, әке баласына жол салып, бағыт көрсетеді, ал ана киім тігіп, қамқорлық жасайды. Астарлы мағынасы — ата-ананың еңбегі мен тәрбиесі баланың болашағына тірек болады. Әкенің жолы — ақыл, бағыт, тәртіп; ананың тоны — мейірім, жылулық, қорған.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жол» — өмір жолы, дұрыс бағыт, өнеге деген ұғым. Ал «тон» — тек киім емес, ана мейірімінің, қамқорлығының, суықтан қорғаған жылуының белгісі. Халық әкені жол көрсетуші, ананы қорғаныш әрі асыраушы ретінде бейнелеген. Екі образ бірігіп, отбасының балаға беретін рухани да, тұрмыстық та тірегін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ата-ананың тәрбиесін қадірлеу, олардың еңбегін ұмытпау керек деген ойды білдіреді. Мысалы, жас маман қиын шешім қабылдарда әкесінің ақылын еске алып, анасының мейірімін сезініп, дұрыс жолды таңдаса, мақалдың мәні жүзеге асады.
Ananyń tikken tony bar.