Ата үйі - алтын бесік,
Кірсем-шықсам, сипалар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ата-ананың үйін, туған ошақты аса қымбат, қасиетті орын ретінде суреттейді. «Алтын бесік» дегені — адам өмірінің бастау алған, мейірім мен тәрбие дарыған ең қадірлі мекені. Мұнда тек үйдің өзі емес, ата-ана мейірімі, балалық шақтың ізі, ыстық ықылас та меңзеледі. «Кірсем-шықсам, сипалар» деген жол туған үйге әр келген сайын көңілдің елжіреп, жүректің жылынып тұратынын білдіреді.
Образдар мен теңеулер
«Алтын» сөзі үйдің бағасын арттырып, оның жай баспана емес, асыл қазына екенін танытады. «Бесік» — тәрбие, қамқорлық, өмірдің бастауы. Ал «сипалар» сөзі ана мейірімі секілді жұмсақтықты, жақындықты сездіреді. Яғни, бұл образдар ата үйін адамға пана, рух беретін киелі орын деңгейіне көтереді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қалада оқып, жұмыс істеп жүрген адамның ауылдағы не ата-анасындағы үйді сағынып тұруын сипаттауға қолданылады. Мысалы, ұзақ уақыт шетелде жүрген адам елге оралғанда ең алдымен ата үйіне барып, үлкендердің батасын алады. Сол сәтте жүрегі тынышталып, туған үйдің қадірін бұрынғыдан да терең сезінеді.
Kirsem-shyqsam, sıpalar.