Әкемді алсаң, ал, Құдай, шешемді алма.
Шекпен тоқып берсе де, өлмеймін ғой.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл сөзде адам үшін ең қымбат жандардың бірі — ана екені анық сезіледі. Мақалдың тура мағынасы: «әкемді алсаң да, шешемді алма, тіпті маған шекпен тоқып берсең де, онсыз өмір сүре алмаймын» деген жанайқай. Астарлы мағынасы — ананың мейірімі, қамқорлығы, жылуы мен тірегі баланың өмірінде ерекше орын алады. Әке де қадірлі, бірақ мұнда шешенің орны бөлек, оны жоғалту ең ауыр қасірет ретінде берілген.
Образдар мен теңеулер
«Шекпен тоқып беру» — ананың тек киім кигізіп, тұрмысын түзеп қана қоймай, жанын да жылытатын қамқор бейнесін меңзейді. Ал «өлмеймін ғой» деген сөз сырттай қарағанда қатқыл көрінгенімен, шын мәнінде адамға материалдық емес, рухани сүйеніштің, аналық мейірімнің қажет екенін танытады. Мұнда өмірдің шын тірегі — ана екені образ арқылы ашылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ана қадірін ұмытпауға, оны тірісінде бағалауға үндейді. Мысалы, жұмысбасты болып, анасына сирек хабарласатын адам осы сөзді естіп, бір сәт ойлануы мүмкін: анасының амандығы мен көңілін сұрап, уақыт бөліп, алғысын айтуы керек екенін түсінеді.
Shekpen toqyp berse de, ólmeımin ǵoı.