Адам туралы — 46-бет 4641
Сұрыптау:
Жаман болса ағамыз,
Жақсыны қайдан табамыз?
Жақсыны қайдан табамыз?
Негізгі мағынасы Мақал әулеттегі үлкеннің орнын сұрақ арқылы көрсетеді: жақсылықтың, өнегенің, қамқорлықтың алғашқы…
Жаман болса туысың,
Туыспай-ақ құрысын.
Туыспай-ақ құрысын.
Негізгі мағынасы Туысың жаман болса, ондай туыс тумай-ақ, туыс болмай-ақ құрысын деген ашулы, қарғыс сарынды сөз. Жаман…
Жаманға айтқан ақыл
Жапанға атқан оқпен тең.
Жапанға атқан оқпен тең.
Негізгі мағынасы Жаманға айтқан ақыл жапан далаға атқан оқпен тең: екеуі де босқа кетеді дейді. Бұл жердегі «жаман»…
Жаманға ақыл айтсаң, алдайды дер,
Жаман атпен су кешсе, жалдайды дер.
Жаман атпен су кешсе, жалдайды дер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман мінезді, қулыққа бейім адамға қанша дұрыс сөз айтсаң да, оны теріс қабылдап, өз…
Жаманға ас берсең,
Үйіңнен шықпайды.
Өліге ас берсең,
Түсіңнен шықпайды.
Үйіңнен шықпайды.
Өліге ас берсең,
Түсіңнен шықпайды.
Негізгі мағынасы Пейілі жаман, сұғанақ адамға бір рет ас берсең, ол үйреніп, енді үйіңнен шықпай қояды. Ал өлген кісіге…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жаманға жалынба, адамға табынба.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды жөнсіз қорланбауға, өз қадірін түсірмеуге үндейді. «Жаманға жалынба» дегені — ниеті…
Жаманға жалынғанша,
Жатта жаныңды қарман.
Жатта жаныңды қарман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды өзін қадірлеуге, арын сақтауға шақырады. Тура мағынасында, жаман адамнан көмек сұрап…
Жаманға жан жуымас,
Жалқауға мал жуымас.
Жалқауға мал жуымас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман мінезді, теріс пиғылды адамнан жұрттың қашық жүретінін білдіреді. «Жаманға жан жуымас»…
Жаманға жолдас жақпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жаман адаммен бірге жүрген жол да, сапар да сәтті болмайды. Астарлы…
Жаманға,
Күн де қараңғы,
Түн де қараңғы.
Күн де қараңғы,
Түн де қараңғы.
Негізгі мағынасы Жаман адамға күндіз де қараңғы, түнде де қараңғы: оның көзіне жарық күн де түнек болып көрінеді…
Жаманға қарғыс болмаса, алғыс тимейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман істі не жаман адамды айыптамаса, жақсы сөз де, алғыс та естілмейді…
Жаманға мал бітсе,
Жақынын танымас.
Жақынын танымас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жаны нашар, пейілі тар адамға мал-мүлік, байлық бітсе, ол өзіне жақын…
Жаманға олжа түссе,
Бөлісе алмай қор болады.
Бөлісе алмай қор болады.
Негізгі мағынасы Жаман адамның қолына олжа түссе, ол оны бөлісе алмай, ашкөздігінен ақыры қор болады — абыройынан…
Жаманға олжа түссе,
Үлесе алмай көпке түседі.
Үлесе алмай көпке түседі.
Негізгі мағынасы Жаман адамның қолына олжа түссе, ол оны әділ бөле алмай, көпке түседі, яғни жұрттың бәрімен ұрсысып…
Жаманға сөз айтсаң,
Ақыл таппас жол айтады.
Ақыл таппас жол айтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман мінезді, сөзіне тоқтамайтын адамға ақыл айтсаң да, одан дұрыс нәтиже шықпайтынын…
Жаманға сырыңды айтпа,
Сырыңды айтсаң да, шыныңды айтпа.
Сырыңды айтсаң да, шыныңды айтпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өз құпиясын кез келген жанға аша бермеуді ескертеді. Тура мағынасында: жаман ниетті…
Жаман да болса жылқы жасығы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жылқының жасығы, яғни мінезі онша емес, күтімі нашар, түрі тәуір емес…
Жамандауға шебер болғанша,
Мамандауға шебер бол.
Мамандауға шебер бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды біреудің мінін теріп, жаман сөз айтуға емес, пайдалы іс істеп, өз ісінің маманы…
Жаман деген атпен жасағанша,
Жақсы деген атпен жаныңды қи.
Жақсы деген атпен жаныңды қи.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ең басты байлығы — абыройы мен жақсы аты екенін айтады. Тура мағынасында, жаман атқа…
Жаман дос жауыңмен бірге шабар.
Негізгі мағынасы Жаман дос қиын сәтте сені тастап қана қоймайды, жауыңның жағына өтіп, оған қосылып саған шабады. Мақал…
Жаманды ес тартқанша,
Қамшымен бес тарт.
Қамшымен бес тарт.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман мінезді, тәртіпсіздікті ерте бастан тыю керек деген ойды білдіреді. Тура мағынасында…
Жаманды жақсы десең,
Бөркі қазандай болады.
Бөркі қазандай болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жағымсыз мінезін орынсыз мақтасаң, ол өзіне сеніп, тіпті паңданып, асқақтап…
Жаманды жаман дей берме,
Жасып кетер.
Жақсыны жақсы дей берме,
Тасып кетер.
Жасып кетер.
Жақсыны жақсы дей берме,
Тасып кетер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға сөзді орынсыз айта бермеуді, біреуді бетіне басып мақтап не даттауда абай болуды…
Жаманды жанға санама,
Есекті малға санама.
Есекті малға санама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мен заттың, құнды мен құнсыздың ара жігін ажыратуға үйретеді. Жаман адамды жанға теңеп…
Жаманды көрсең, қаша жүр,
Қаша жүрсең, амансың.
Қаша жүрсең, амансың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман адамнан, зиянды мінезден, қауіпті ортадан аулақ жүру керек дегенді білдіреді. Тура…
Жамандық жақын, жақсылық алыс.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға жамандықтың өзінен-өзі келіп қалатынын, ал жақсылыққа жету үшін ниет, еңбек, сабыр…
Жамандық жасырылмас.
Негізгі мағынасы «Жамандық жасырылмас» деген мақалдың тура мағынасы — жаман іс қанша бүркелсе де, түбі ашылады. Астарлы…
Жамандық көрген жеріңнен,
Еңбектеп те қаш.
Жақсылық көрген жеріңе,
Еңбектеп те жет.
Еңбектеп те қаш.
Жақсылық көрген жеріңе,
Еңбектеп те жет.
Негізгі мағынасы Мақал адамды өзіне жамандық жасалған ортадан қайткен күнде де аулақ болуға, ал жақсылық көрген жерге…
Жамандықпен ісі жоқ,
Шығады бір күн кісі боп.
Шығады бір күн кісі боп.
Негізгі мағынасы Жамандыққа араласпайтын, біреуге зиян тигізбейтін, теріс іске бармайтын адам бір күні кісі болып…
Жамандықты көп көрген
Жақсы сөзге «Жә!» демес.
Жақсы сөзге «Жә!» демес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жамандықты көп көріп, өмірдің ауыртпалығын сезген адам жақсы сөзді елемей…
Жамандықты ұмыт,
Жақсылыққа ұмтыл.
Жақсылыққа ұмтыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өткендегі жамандықты жүректе сақтап, кек қуып жүрудің қажеті жоқ екенін үйретеді…
Жаман еркектің басын
Жақсы қатын хан қылады.
Жақсы еркектің басын
Жаман қатын даң қылады.
Жақсы қатын хан қылады.
Жақсы еркектің басын
Жаман қатын даң қылады.
Негізгі мағынасы Жақсы әйел жаман, ісі оңбаған еркекті ақылымен, ибасымен, үйдің берекесімен хан дәрежесіне көтереді…
Жаман етікші біз таңдайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — шеберлігі төмен етікші өз жұмысын ыңғайлап, қиын емес, жеңіл таңдауды…
Жаман еш нөрсе біле алмайды,
Жұмсасаң, тіл алмайды,
Өзі біліп, пайдасын көре алмайды.
Жұмсасаң, тіл алмайды,
Өзі біліп, пайдасын көре алмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы надандық пен қабілетсіздіктің зиянын меңзейді. Жаман, яғни тәрбиесіз не ойы…
Жаман жақыннан алыс артық,
Атасы басқа арыс артық.
Атасы басқа арыс артық.
Негізгі мағынасы Пейілі жаман туыстан гөрі алыс, бөтен адам артық, тіпті атасы басқа, мүлде өзге рудың адамы жақсырақ…
Жаман жамандығын
Туған нағашысынан көреді.
Сөз сөйлей білмегендігін
Туған әкесінен көреді.
Туған нағашысынан көреді.
Сөз сөйлей білмегендігін
Туған әкесінен көреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз мінезіндегі, сөзіндегі, не ісіндегі кемшілікті біреуден көру әдетін әшкерелейді…
Жаман жанындағысын жарақаттайды.
Негізгі мағынасы Жаман адам өз мінезінің кесірін тек өзіне ғана емес, қасындағы адамдарға да тигізеді. Мақалдың тура…
Жаман жасаққа қарамайды,
Желінсау қосаққа қарамайды.
Желінсау қосаққа қарамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жаман, сапасыз жасақ өз міндетін дұрыс атқармайды; желінсау сиыр да…
Жаман жігіт жолдасын жауға алдырар,
Өзін ұятқа қалдырар.
Өзін ұятқа қалдырар.
Негізгі мағынасы Жаман жігіт жолдасын жауға алдырып, өзін ұятқа қалдырады. Қатер төнгенде ол қашып кетеді не дәрменсіз…
Жаман жолдастан мықты таяқ артық.
Негізгі мағынасы Жолға жаман жолдаспен шыққаннан гөрі қолыңа мықты таяқ алып, жалғыз шыққан артық. Таяқ сүйеу болады…