Адам туралы — 48-бет 4641
Сұрыптау:
Жаманның құтын қашыру -
Жақсының нұрын тасыту.
Жақсының нұрын тасыту.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман адамның жаман ісі көбіне өзіне де, айналасына да зиян келтіретінін, ал жақсы адамның…
Жаманның малы үйінде күйеді,
Жақсының малы жиында күйеді.
Жақсының малы жиында күйеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы мен жаман адамның айырмасын салыстырып көрсетеді. Тура мағынасында: жаман адамның малы…
Жаманның ойыны да жаман.
Негізгі мағынасы Мінезі жаман, ниеті бұзық адамның тек ісі ғана емес, ойыны, қалжыңы да жаман болады: ол әзілдесе…
Жаманның сөзін сөйлеме,
Жалғыздың дауын даулама.
Жалғыздың дауын даулама.
Негізгі мағынасы Жаман адамның сөзін сөйлеп, оның жағын алма, жалғыз адамның дауын қуып, оның атынан дауласпа. Мақал…
Жаманның сөзі түйеден түскендей,
Жақсының сөзі диірмен тасындай.
Жақсының сөзі диірмен тасындай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сөзі оның мінезі мен тәрбиесін танытатынын айтады. Жаман адамның сөзі дөрекі, ауыр…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жаманның тілі ащы.
Негізгі мағынасы Жаман адамның сөзі көбіне қатты, дөрекі, кекесінді келеді. Мұнда тура мағынада «ащы тіл» — адамның…
Жаман өзін зорға балар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өз мінезін, ісін, дәрежесін асыра бағаласа, соңы күлкі мен өкінішке әкелетінін…
Жаман өз сыбағасына құлдық етеді.
Негізгі мағынасы Жаман өз сыбағасына құлдық етеді деген мақал адамның тар пиғылын, өз пайдасынан аса алмайтын мінезін…
Жаман өз үйіне өзі қонақ.
Негізгі мағынасы «Жаман өз үйіне өзі қонақ» деген мақал адамның өз орнын, өз үйін, өз тіршілігін жатсынбай, керісінше…
Жаман өкпелеймін деп
Сыбағасынан құр қалады.
Сыбағасынан құр қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашуға булығып, өкпені алға шығару адамның өзіне зиян келтіретінін ескертеді. Тура…
Жаман сайға су түссе,
Өткел бермес кешуге.
Жаман адамға іс түссе,
Жаныңды сұрар шешуге.
Өткел бермес кешуге.
Жаман адамға іс түссе,
Жаныңды сұрар шешуге.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман мінезді, ниеті бұзық адамға сенуге болмайтынын ескертеді. Су сайға түссе, ол жерді…
Жаман сай тасыса, өткел бермес,
Жаман байыса, сусын бермес.
Жаман байыса, сусын бермес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: сай тасып кетсе, су жолды бөгеп, өтуге кедергі болады; ал жаман адам…
Жаман сиыр жазда бұзаулайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жаман, күтімсіз, әлсіз сиыр көбіне жазда бұзаулайды. Астарлы мағынасы…
Жаман сиыр өрешіл.
Негізгі мағынасы Жаман сиыр өрешіл деген мақалдың тура мағынасы — мінезі жуас, пайдасы аз, тіпті жаман сиырдың өзі де…
Жаман сопы - тобашыл,
Жаман адам - табашыл.
Жаман адам - табашыл.
Негізгі мағынасы Жаман сопы тоба деуден танбайды: күнә жасайды да, тоба дейді, тағы жасайды да, тағы тоба дейді. Жаман…
Жаман сырын айтамын деп шынын айтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның мінезіндегі бір шындықты аңғартады: жаман адам біреудің жаманын әшкерелеймін деп…
Жаман теке сүзеген.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман, жуас емес теке жиі сүзісіп, айналасына тыныштық бермейді. Астарлы…
Жаман топ көбейтеді,
Алма бақ көбейтеді.
Алма бақ көбейтеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман нәрсе тез көбейеді, қалай күтсең де, бір рет орын алған бүліншілік…
Жаман туған жігіттер,
Қара жолдан адасар.
Қара жолдан адасар.
Негізгі мағынасы Жаман туған жігіттер қара жолдан да адасады — көпшілік жүретін, тапталған, адасуға болмайтын үлкен…
Жаман тумай жатып шөгеді,
Жанбай жатып сөнеді.
Жанбай жатып сөнеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ерте жасынан-ақ жігерсіз, ынтасыз, бастама көтермейтін адамды сынайды. Тура мағынасында…
Жаман туыстан жат артық.
Негізгі мағынасы Жаман туыстан бөтен адам артық: жамандық жасайтын, сатып кететін туыстан гөрі туыстық байланысы жоқ…
Жаман түйе үстінде келе жатып,
Жаяуға «бұқ!» дейді.
Жаяуға «бұқ!» дейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өзі түйе үстінде жайлы отырып, жаяу келе жатқан адамға айқайлап, «бұқ!»…
Жаман үйден қосым артық,
Сынық ошақтан мосым артық.
Сынық ошақтан мосым артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жайсыз, берекесі жоқ үйден болса да, жанға тірек болатын өз қостың…
Жаман ұры жақындағысын қармайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман ұры қолына түскен ең жақын, ең оңай затты іліп әкетеді. Астарлы…
Жаман ұста жанынан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сапасыз, істі дұрыс меңгермеген ұста өз жанынан да, қолынан да жамандық…
Жаман ұста суын таппайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жаман ұста, яғни қолынан іс келмейтін шебер, өз жұмысын дұрыс атқара…
Жамау тапқан жарлы болмас.
Негізгі мағынасы Жамау тапқан жарлы болмас деген мақал сырттай қарағанда кедей адамға киімнің жыртығын жамау ғана…
Жан алып жат болма.
Негізгі мағынасы Мақал жақын адамға жат болып кетпеуді ескертеді, бірақ «жан алу» тіркесі екі түрлі түсініледі және…
Жан ауырса, тән азады,
Қайғы басса, жан азады.
Қайғы басса, жан азады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі дүниесі мен сыртқы күйі бір-бірімен тығыз байланысты екенін айтады. Тән ауырса…
Жанашыры жоқ адам
Жал-құйрықсыз атпен тең.
Жал-құйрықсыз атпен тең.
Негізгі мағынасы Жанашыры жоқ, яғни қамқоры, қолдаушысы, қиын кезде арқа сүйер адамы жоқ кісі жал-құйрығынан айырылған…
Жанашырыңыз жоқ болса,
Жатпен жалғыз жүрмеңіз.
Қоштаушыңыз жоқ болса,
Біле тұра білмеңіз.
Жатпен жалғыз жүрмеңіз.
Қоштаушыңыз жоқ болса,
Біле тұра білмеңіз.
Негізгі мағынасы Жаныңызды ашитын адам жоқ болса, бөтен адамдармен жалғыз жолға шықпаңыз, сөзіңізді қостайтын адам жоқ…
Жанбаса, отын жаман,
Жаға алмаса, қатын жаман.
Жаға алмаса, қатын жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, отын жанбаса — оның сапасы нашар, ал от жақпаған әйел — шаруаны…
Жанған от тәнді жылытады,
Жақсы сөз жанды жылытады.
Жақсы сөз жанды жылытады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: от адамның тәнін, яғни денесін жылытады. Ал астарлы мағынасы: жылы, ізгі…
Жандыда балық үлкен,
Жансызда қамыс үлкен.
Жансызда қамыс үлкен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал салыстырмалы ойға құрылған. Тірі дүниенің ішінде балықтың үлкені көп көрінеді, ал жансыз…
Жанжалдың шоғы қызарса,
Ақылдың суын сеп.
Ақылдың суын сеп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жанжал ушыға бастағанда, оны одан әрі өршітпей, ақылмен басу керек деген ой айтады. Тура…
Жан жұтамай мал жұтамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам тірі, аман жүрсе, мал-мүлкі де біржола құрып кетпейді. Астарлы…
Жан қиналмай жұмыс бітпес,
Талап қылмай мұратқа жетпес.
Талап қылмай мұратқа жетпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал еңбексіз, қиналыссыз ешбір іс оңай бітпейтінін айтады. Бір мақсатқа, мұратқа жету үшін…
Жан тазарса, жүрек нұрланады.
Негізгі мағынасы Жан тазарса, адамның ішкі дүниесі адалдыққа, мейірімге, сабыр мен ізгілікке толады. Мұнда тура…
Жантайып ішкен жақсы екен,
жатып ішер ас болса.
жатып ішер ас болса.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам асын жантайып не жатып ішсе де, егер тамағы мол, дайын болса, оған…
Жантақ жемеген түйенің тілі қышиды.
Негізгі мағынасы Жантақ жемеген түйенің тілі қышиды деген мақал адам бастан кешпеген істі айтып, түсінбей тұрып, бос…