Жамандықты ұмыт,
Жақсылыққа ұмтыл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға өткендегі жамандықты жүректе сақтап, кек қуып жүрудің қажеті жоқ екенін үйретеді. Жаман іске байланып қалмай, одан сабақ алып, алға қарау керек. Ал жақсылыққа ұмтылу — жақсы мінезді, ізгі істі, адамгершілікті мақсат ету деген сөз. Яғни, адам өз өмірін өкпе мен ренішке емес, пайдалы іс пен жақсы ниетке бағыттауы тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ұмыт» сөзі жамандықтың салмағын жүрекке жүктемей, одан арылуды білдіреді. «Ұмтыл» дегені — жай ғана қалау емес, белсенді әрекет, ізденіс, жақсылыққа қарай талпыныс. Мұнда жамандық пен жақсылық қарама-қарсы екі ұғым ретінде берілген: бірі адамды төмен тартады, екіншісі биіктетеді. Образдық тұрғыдан бұл — ішкі тазалық пен рухани өсуге шақыратын қысқа да нұсқа өсиет.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ренжіскен адамдар татуласқанда, немесе біреудің әділетсіз әрекетінен кейін сабыр сақтағанда жиі қолданылады. Мысалы, жұмыста әріптесі көңілін қалдырса, адам кек сақтамай, келесі күні сыпайы сөйлесіп, ортақ істі жақсы ниетпен жалғастырады. Бұл — өзіңді де, айналаңды да жақсылыққа жетелейтін дұрыс ұстаным.
Jaqsylyqqa umtyl.