Адам туралы — 45-бет 4641
Сұрыптау:
Жалғыз қаздың үні шықпас,
Жалғыз қыздың мұңы шықпас.
Жалғыз қыздың мұңы шықпас.
Негізгі мағынасы Тобынан айырылған жалғыз қаз қаңқылдамай, үнсіз қалады. Жалғыз қыздың да мұңы сыртқа шықпайды…
Жалғыз мая қайымас,
Жалғыз жігіт байымас.
Жалғыз жігіт байымас.
Негізгі мағынасы Үйірінен, бурасынан бөлек жүрген жалғыз інген, яғни мая, қайымайды: буаз болып, төл бермейді. Сол…
Жалғыз өркешті түйенің бәрі - нар,
Дегенмен, нардың да нары бар.
Дегенмен, нардың да нары бар.
Негізгі мағынасы Жалғыз өркешті түйенің бәрі нар деп аталады, бірақ нардың өз ішінде де ең мықтысы — нардың нары…
Жалғыз шапқан ат жүйрік.
Негізгі мағынасы Бәйгеде жалғыз шапқан ат, әрине, бірінші келеді, оны ешкім басып оза алмайды, сондықтан ол жүйрік…
Жалқау асын жатып ішеді,
Қарызға батып ішеді.
Қарызға батып ішеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жалқаулықтың адамды тығырыққа тірейтінін айтады. Тура мағынасында жалқау адам асты да…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жалқауға дәулет орнына ұйқы береді,
Жаманға ақыл орнына күлкі береді.
Жаманға ақыл орнына күлкі береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жалқау адамға байлық та, мүмкіндік те пайда әкелмейтінін аңғартады: оның ойы еңбекке емес…
Жалқауға от басы - айшылық жол.
Негізгі мағынасы Жалқау адамға ең жақын, ең оңай іс те алыстағыдай көрінеді. Бұл мақал тура мағынасында от басына жету…
Жалқаудың арбасы зар жылайды.
Негізгі мағынасы Жалқаудың арбасы зар жылайды деген мақал адам еңбектен қашса, ісі оңбайтынын білдіреді. Мұндағы тура…
Жалқаудың жауы - жұмыс.
Негізгі мағынасы «Жалқаудың жауы - жұмыс» деген мақал жалқау адам үшін ең қиын нәрсе — еңбек екенін білдіреді. Тура…
Жалқаудың соры - байлығы.
Негізгі мағынасы Әдетте байлық бақыт саналады, ал мақал жалқауға байлық сор екенін айтады. Мал көп болса, оны бағу…
Жалқау жатып ішер, отырып ұйықтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жалқау адамның еңбектен қашып, босқа уақыт өткізетінін білдіреді. «Жатып ішер» — өзі жұмыс…
Жалқау кісі - жарым кісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жалқау адам толыққанды, пайдалы іс тындыра алмайтын, жартылай ғана адам…
Жалқау қатынның төсегі жиылмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үй ішіндегі береке мен тазалықтың, ұқыптылық пен жауапкершіліктің маңызын аңғартады. Тура…
Жалқаулық - жаман ауру.
Негізгі мағынасы Жалқаулық — адамның бойындағы ең зиянды мінездердің бірі. Мақал тура мағынасында оны «ауру» деп…
Жалқау - өзіне жау.
Негізгі мағынасы Адамның жауы әдетте сыртта деп ойлаймыз, ал мақал жалқаудың басты жауы өзі екенін айтады. Еріншек кісі…
Жалмауызға да жан керек.
Негізгі мағынасы «Жалмауызға да жан керек» деген мақалдың тура мағынасы — тіпті жауыз, қатігез, адамға зиян келтіретін…
Жалшыға да малшы керек.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жалданып жұмыс істейтін адамға да, мал бағып күн көретін малшыға да…
Жалы барда арылған -
Жаман аттың белгісі.
Жаны барда жалынған -
Жаман адам белгісі.
Жаман аттың белгісі.
Жаны барда жалынған -
Жаман адам белгісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аттың жалын жұлып, күтіп баптамай, тоздырып жіберу — оның жаман күйге…
Жалынсаң, жау басынар,
Басынар да, басыңа шығар.
Басынар да, басыңа шығар.
Негізгі мағынасы Жауға жалынып, мүсәпір күйге түссең, ол аямайды, керісінше басынады — сені менсінбей, өктемдік көрсете…
Жаман ағайын
бар болса, көре алмайды,
жоқ болса, бере алмайды.
бар болса, көре алмайды,
жоқ болса, бере алмайды.
Негізгі мағынасы Пейілі тар ағайынның екі кемшілігі бір сөйлемге сыйғызылған. Ісің оңға басып, дәулетің болса, ол…
Жаман ағайын күншіл,
Жақсы ағайын сыншыл.
Жақсы ағайын сыншыл.
Негізгі мағынасы Ағайынның екі түрі бар дейді мақал. Жаман ағайын күншіл: сенің жетістігіңді көре алмай, іштей…
Жаман адамға жақсы құрмет жараспас.
Негізгі мағынасы Жақсы құрмет — төрге отырғызу, бас тарту, лауазым беру, мадақ сөз — жаман адамның үстінде өзіне шақ…
Жаман адамға мал бітсе,
Зекет бермес.
Зекет бермес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жаман мінезді, сараң адамға байлық, мал-мүлік қонса да, ол одан…
Жаман адамға мал бітсе,
Кетпестей көреді.
Үсті су болса,
Кеппестей көреді.
Кетпестей көреді.
Үсті су болса,
Кеппестей көреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман мінезді, пиғылы бұзылған адамға байлық не мүмкіндік берілсе, оны мәңгілік өзінікі…
Жаман адамды жақынға санама,
Жаман жолды жақынға санама.
Жаман жолды жақынға санама.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман мінезді, теріс ниетті адамды өзіңе жақын тартпа, сондай-ақ зиянды…
Жаман адам жақсы болмас,
Қанша Қыдыр дарыса да.
Жақсы адам жаман болмас,
Қанша тұрып қараса да.
Қанша Қыдыр дарыса да.
Жақсы адам жаман болмас,
Қанша тұрып қараса да.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезінің түп негізі өзгеруі қиын екенін айтады. Тура мағынасында: жаман адамның үстіне…
Жаман адам кетсе,
Дүние кеңіп қалғандай болады.
Жақсы адам кетсе,
Дүние кеміп қалғандай болады.
Дүние кеңіп қалғандай болады.
Жақсы адам кетсе,
Дүние кеміп қалғандай болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдардың қоғамдағы орны мен ықпалын салыстырып айтады. Жаман адам кетсе, оның кесірі…
Жаман айғыр енесіне тап берер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман, жуас емес айғыр өзіне ие болмай, тіпті өз енесіне де тап беруі…
Жаман арба жол бұзар,
Жаман адам ел бұзар.
Жаман адам ел бұзар.
Негізгі мағынасы Сынық, қисық доңғалақты жаман арба жүрген жерін ойып, жолды бұзады, арты-артынан келе жатқандарға…
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін…
Жаман ат өршіл,
Жаман адам төршіл.
Жаман адам төршіл.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жаман ат мінезге көнбейді, шауып-жұлқына береді; жаман адам да әрдайым…
Жаман ат соқпақшыл,
Жаман кісі тоқпақшыл.
Жаман кісі тоқпақшыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман мінезді адамды жаман аттың қыңырлығымен салыстырады. Тура мағынада, соқпақшыл ат…
Жаман аттан аяғым жақсы,
Жаман достан таяғым жақсы.
Жаман достан таяғым жақсы.
Негізгі мағынасы Жаман атқа мінгенше, жаяу жүрген артық: ол жолда қалдырады, қиналтады, ақыры өзің жетектейтін жүкке…
Жаман ауыздан жыландай сөз шығады.
Негізгі мағынасы Жаман ауыздан шыққан сөз жыландай шағып, у шашады. «Жаман ауыз» — ұрысқақ, өсекші, ниеті бұзық адам…
Жаман ашса көрмес, айтса білмес.
Негізгі мағынасы Жаман адамға қанша айтсаң да, ол шындықты түсінбей, пайдалы кеңесті елемейді. Бұл мақал тура…
Жаман басшыдан жақсының сілтеуі артық.
Негізгі мағынасы Жаман басшының басқаруынан гөрі жақсы адамның бір нұсқауы, бір ишарасы артық дейді. Лауазымы бар…
Жаман би дауда алдырады.
Негізгі мағынасы Нашар би дауда өз жағын ұтқызады, жеңіліп, айыпты жақ болып шығады. Бұрын ру мен ру арасындағы дауда…
Жаман биені жабула да, құлынын ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жаман биенің өзін ұстап, жабулап қойғанмен, құлынын алып кетуге болады…
Жаман бие тайымен ойнайды,
Жаман қатын байымен ойнайды.
Жаман қатын байымен ойнайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда үй ішіндегі тірлікті айтқандай көрінгенімен, астарында адам мінезіне…
Жаман болар жігіт шегіншек келер,
Кедей болар жігіт еріншек келер.
Кедей болар жігіт еріншек келер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жігіттің болашағы оның мінезі мен әрекетіне байланысты екенін айтады. «Шегіншек» дегені…