Жамандық көрген жеріңнен,
Еңбекте де, қаш.
Жақсылық көрген жеріңе,
Еңбекте де, жет.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға жақсылық көрген, қадірін білген жерден қашпау керегін айтады. Тура мағынасында, бір ортада игілік, қолдау, әділдік болса, сол жерден еңбек етіп, табан аудармай еңбек ету керек. Астарлы мағынасында, адам өзіне қамқор болған, еңбегін бағалаған, шын ықылас көрсеткен ортаға адал болуға тиіс. Ал жамандық, қиянат, әділетсіздік көп жерде ұзақ тұрақтау зиян екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жамандық көрген жер» — сенім кетіп, береке бұзылған орта, ал «жақсылық көрген жер» — адамға жол ашқан, өсірген, дем берген мекен. «Қаш» сөзі тура қашуды емес, ондай ортадан аулақ болуды білдіреді. «Жет» дегені — жақсы жерде еңбектеніп, нәтижеге қол жеткізу, ырысы мен берекесін көру деген ой.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыс орнына, оқу ортасына немесе ортаға қатысты айтылады. Мысалы, егер қызметкерді бағалап, еңбегіне жағдай жасайтын компания болса, сол жерде қалып, дамыған дұрыс. Ал үнемі қысым көрсетіп, әділдік жоқ жерде адам басқа мүмкіндік іздегені жөн.
Eńbekte de, qash.
Jaqsylyq kórgen jerińe,
Eńbekte de, jet.