Әзіл түбі - апат.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Әзіл түбі - апат» деген мақал орынсыз, шектен шыққан, не біреудің намысына тиетін қалжыңның соңы жақсылыққа апармайтынын ескертеді. Тура мағынасында, әуелі күлкілі көрінген сөз кейін үлкен дау, реніш немесе өкінішке айналуы мүмкін. Астарлы мағынасы — сөзді өлшеп сөйлеу, қалжыңның да шегі болатынын білу, әзілді жауапкершілікпен айту.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «әзіл» — жеңіл күлкі, қалжың, ойнақы сөз. Ал «апат» — тек қана бір сәттік қиындық емес, үлкен бүліну, берекенің кетуі, ара-қатынастың бұзылуы дегенді білдіреді. Яғни мақал әзіл мен апатты қарама-қарсы қойып, бір ауыз орынсыз сөздің өзі ауыр салдарға жеткізуі мүмкін екенін образ арқылы түсіндіреді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста не достар арасында орынсыз қалжың айтқанда өте орынды қолданылады. Мысалы, бір адам әріптесіне көптің алдында кекетіп әзіл айтып, соның салдарынан реніш туып, ұжымдағы сыйластық бұзылса, «Әзіл түбі - апат» деуге болады. Бұл мақал адамдарды әдепті, байыпты болуға шақырады.