Ашыққан ұры - ашынған долы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал аш адамның не ашуға булыққан адамның мінезі өзгеріп, ақылдан гөрі ызаға еріп кететінін білдіреді. Тура мағынасында, қарны ашқан ұрының өзі тәуекелге барып, тәртіп бұзуға жақындайды. Астарлы мағынасында, мұқтаждық пен күйзеліс адамды сабырсыз, долы, қауіпті әрекетке итермелеуі мүмкін. Сондықтан адамды ашықтырмау, қамсыз қалдырмау, ашу мен аштықтың салдарын түсіну керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы "ашыққан ұры" — тек қана қарны аш адам емес, ішкі қажуы күшті, жағдайы мүшкіл жанның бейнесі. Ал "ашынған долы" — сабырынан айырылып, ызамен әрекет ететін кісіні меңзейді. Екі образ да адамның ішкі күйі мінезге тікелей әсер ететінін көрсетеді. Яғни аштық пен ашу қосылса, адам өзіне де, айналасына да зиян келтіруі мүмкін.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал еңбек адамына, шәкіртке, отбасына да қатысты айтылады. Мысалы, күні бойы тамақ ішпеген қызметкер шаршап, ашуланып, әріптесімен орынсыз сөзге келіп қалуы мүмкін. Сол себепті уақытында ас ішу, тынығу және эмоцияны бақылау маңызды екенін ескертеді.