Ашынғанның тілі ащы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ашынғанның тілі ащы» деген мақал адамның көңілі қатты күйзеліп, ыза мен ренішке толғанда сөйлеген сөзі де қатқыл, өткір болатынын білдіреді. Тура мағынасында, ашынған кісі ащы тілмен сөйлейді; астарлы мағынасында, біреудің дөрекі сөзіне тек сырттай қарап емес, оның ішкі күйін де түсіну керек деген ой жатыр. Яғни ашу үстінде айтылған сөздің бәрін бірден жаулық санау дұрыс емес, себебі ол жан жарасынан тууы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ащы тіл» — дәмі ащы нәрсе сияқты әсер ететін, жүрекке тік тиетін сөздің бейнесі. «Ашынған» сөзі адамның тек ашулануын емес, ішкі қасірет, жапа, әділетсіздікке күйінуін де аңғартады. Сондықтан бұл тіркес сөздің өткірлігін ғана емес, сол өткірліктің артында тұрған жан күйін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де адамдар арасындағы түсініспеушілікте өте орынды қолданылады. Мысалы, жұмыста бір қызметкерді үнемі кінәлап, еңбегін бағаламаса, ол ашынып, басшысына ауырлау жауап қайтаруы мүмкін. Мұндайда оның сөзін бірден әдепсіздік деп бағаламай, не себептен ренжігенін түсінуге тырысқан дұрыс.