Ащы сұраққа тұщы жауап күтпе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға орынсыз, ауыр, кекесінді не арандатушы сұрақ қойсаң, одан жұмсақ, жылы, көңілге жағымды жауап күту қиын екенін білдіреді. Тура мағынасында — ащы сұрақ адамның жанын ауыртады, сондықтан жауап та сол ащылықтың әсерімен шығады. Астарлы мағынасы — сұрақты да, сөзді де ойланып айту керек, өйткені қатқыл сөз қарым-қатынасты ушықтырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ащы» сөзі — тек дәм емес, ауыр, өткір, жанға тиетін сөздің бейнесі. «Тұщы жауап» — жұмсақ, сабырлы, көңілге қонымды жауаптың символы. Халық тілінде дәм арқылы сөздің сипаты берілген: ащы сөзден ащы жауап туады, ал татымды сөйлесім үшін әдеп қажет.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желідегі пікірталасқа, отбасыдағы немесе жұмыстағы сөйлесуге өте сай келеді. Біреуге кінәлай сұрақ қойып, оны көптің алдында қыспаққа алсаң, ол да ашумен жауап беруі мүмкін. Мысалы, қызметкерден «Неге тағы да қателестің?» деп дөрекі сұраудың орнына, «Қай жерден қиындық туды?» деп байыппен сұраса, жауап та сабырлы әрі пайдалы болады.