Тәрбие туралы — 23-бет 1151
Сұрыптау:
Оқымаған бір бала -
Оқыған екі бала.
Оқыған екі бала.
Негізгі мағынасы Оқымаған адамның пайдасы — бір адамның пайдасы, ал оқыған адам екі адамның ісін атқарады. Білім…
Олақ жаман, олақтан салақ жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қолынан іс келмейтін, епсіз адам жаман; ал одан да жаманы — жұмысын дұрыс…
Олақ қатын оймақшыл,
Салақ қатын сауықшыл.
Салақ қатын сауықшыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үй ішіндегі тәртіп пен ұқыптылықты әйелдің іс-әрекеті арқылы бейнелейді. Тура мағынада…
Олақ қатын ұл туса,
Не шүмегі жоқ, не түбегі жоқ.
Не шүмегі жоқ, не түбегі жоқ.
Негізгі мағынасы Епсіз әйел ұл туады, бірақ бесікке керекті шүмек те, түбек те дайын емес. Қазақ бесігінде ұл балаға…
Он үште ұл ұлан,
Он бесте қыз ұлан.
Он бесте қыз ұлан.
Негізгі мағынасы Ертедегі ұғым бойынша ұл он үште, қыз он бесте балалықтан шығып, ұлан, яғни ересек жасқа қадам басқан…
Күнде бір мақал
«Тәрбие туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Оңар бала топқа үйір,
Оңбас бала жоққа үйір.
Оңбас бала жоққа үйір.
Негізгі мағынасы Оңатын, жақсы адам болатын бала топқа, яғни жұрт жиналған, үлкендер бас қосқан ортаға үйір: ол әңгіме…
Опаға барған ағарар,
Жосаға барған қызарар.
Жосаға барған қызарар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам кімді, нені жолдас етіп таңдаса, соның әсерін тартатынын білдіреді. Тура мағынасында…
Оразада көшкен ермек.
Негізгі мағынасы Ораза ұстаған адамға күн ұзақ көрінеді, ал сол кезде көшке ілессең, жүк тиеп, мал айдап, күннің қалай…
Ораздының баласы,
Он бесінде баспын дейді.
Шеразының баласы
Жиырма бесінде жаспын дейді.
Он бесінде баспын дейді.
Шеразының баласы
Жиырма бесінде жаспын дейді.
Негізгі мағынасы Құт-берекелі, бақытты әулеттің баласы он бес жасында-ақ «мен ересекпін, бас боламын» деп…
Орынсыз ойын - сындырар мойын.
Негізгі мағынасы Орынсыз ойын мойын сындырады: уақыты, орны, ортасы келмеген әзіл мен ойын үлкен бәлеге, тіпті ауыр…
Оспадардың ойыны бұзық.
Негізгі мағынасы Өрескел, дөрекі мінезді адамның ойыны да дөрекі болады: ол қалжыңдаса біреуді қорлайды, ойнаса біреуді…
Оспадар орға жығар.
Негізгі мағынасы Оспадарлық — әдепсіздік, дөрекілік, орынсыз қылық. Бұл мақал адам сыпайылықтан айырылса, өзіне де…
Отбасы ала болса,
Кереге басы сайын пәле бар.
Кереге басы сайын пәле бар.
Негізгі мағынасы Отбасы мүшелері бір-бірімен тату болмай, арасы ала-құла болса, үйдің берекесі кетеді. Мұндай шаңырақта…
Отқа барған қатынның
Отыз ауыз сөзі бар.
Отыз ауыз сөзі бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйел адамның бір іске кіріскенде сөзді көп айтып, ойын тез-тез жеткізетін, кейде қажеттен…
Отыз ұлың болса да, орны бөлек,
Қырық қызың болса да, қылығымен.
Қырық қызың болса да, қылығымен.
Негізгі мағынасы Отыз ұлың болса да, әрқайсысының өз орны бар; қырық қызың болса да, әрқайсысы өз қылығымен қымбат…
Отырамын деп еріншек өлер,
Жаманға жақсылық қыламын деп
көңілшек өлер.
Жаманға жақсылық қыламын деп
көңілшек өлер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз жалқаулық пен шектен тыс көңілшектікке ұрынбауға шақырады. «Отырамын деп…
Отырған адам үйге кіргенге орын берер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: өзі отырған адам үйге кірген кісіге орын босатады. Астарлы мағынасы — жасы…
Отырған жерден отын кес.
Негізгі мағынасы Отырған жерден отын кес деген сөз тура мағынасында өзің отырған, тұрған орныңнан қимылдамай пайдаңа…
Отырған қыз орын табар.
Негізгі мағынасы «Отырған қыз орын табар» деген мақал қыз баланың тәрбиелі, сабырлы, байыпты болса, өзіне лайықты…
Өз ағасын ағалай алмаған
Кісі ағасын жағалай алмас.
Кісі ағасын жағалай алмас.
Негізгі мағынасы Туған ағасын аға деп сыйлай алмаған адам бөтен кісінің ағасына да жақын бола алмайды, оның панасын…
Өз айыбыңды өзгеден көрме,
Кісі айыбын көздеме.
Кісі айыбын көздеме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды өз қатесін өзі көре білуге, кінәні басқа біреуден іздемеуге үйретеді. Бір істің дұрыс…
Өз анасын зор тұтқан,
Кісі анасын қор тұтпас.
Кісі анасын қор тұтпас.
Негізгі мағынасы Өз анасын ардақтап, жоғары ұстаған адам басқа біреудің анасын да кемсітпейді. Мақалдың өзегі — ізет…
Өз басына іс түспеген,
Өзгенің қайғысын білмейді.
Өзгенің қайғысын білмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өз басынан ауыртпалық өтпесе, басқаның қайғысын толық түсіне бермейтінін айтады. Тура…
Өзі болған қыз төркінін танымас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында өз бетімен кеткен, өз жағдайын жасап алған қыз төркінін, яғни шыққан тегін…
Өзімдікі дегенде, өгіз қара күшім бар,
Өзгенікі дегенде, анау-мынау ісім бар.
Өзгенікі дегенде, анау-мынау ісім бар.
Негізгі мағынасы Өз шаруасы туралы сөз болғанда, адамның өгіздей мықты күші табыла кетеді, ал біреудің ісіне келгенде…
Өзін ғана ойлаған -
Жамандықтың белгісі,
Өзгені де ойлаған -
Адамдықтың белгісі.
Жамандықтың белгісі,
Өзгені де ойлаған -
Адамдықтың белгісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі болмысын ойшылдықпен бағалайды. Тек өз пайдасын ғана көздеп, айналасындағы…
Өзіңді ер білсең, өзгені шер біл.
Негізгі мағынасы Өзіңді батыр, мықты санасаң, өзгені одан да мықты, арыстандай деп біл. Мақал адамды менмендіктен…
Өзіңді өзің сыйламасаң,
Өзгеден сый күтпе.
Өзгеден сый күтпе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға ең алдымен өз қадірін өзі білу керек екенін айтады. Егер адам өзіне құрметпен…
Өзіңе өзің берік бол,
Қоңсыңды ұры тұтпа.
Қоңсыңды ұры тұтпа.
Негізгі мағынасы Өз мүлкіңе, өз ісіңе өзің берік, сақ бол, ал бір нәрсең жоғалса, қоңсыңды, яғни көршіңді ұры деп…
Өзі сөнейін деп тұрған отқа су бүрікпе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреудің бақытын, ісінің жүріп тұрғанын немесе намысын әдейі бұзба, әлсіреген нәрсені одан…
Өз үйінде ою оймаған
Кісі үйінде сызу сызады.
Кісі үйінде сызу сызады.
Негізгі мағынасы Өз үйінде ою оймаған кісі өз шаруасын, өз қабілетін, өз орнын дұрыс игермей тұрып, өзгенің үйінде де…
Өлі - тірінің азығы,
Бір сөз - мың сөздің қазығы.
Бір сөз - мың сөздің қазығы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тірі адам өлген кісінің артында қалған асын, малын, мұрасын пайдаланады…
Өмір - қымбат, аздырма,
Өнер - қымбат, тоздырма.
Өнер - қымбат, тоздырма.
Негізгі мағынасы Өмір қымбат, оны бос өткізіп аздырма; өнер қымбат, оны тастап тоздырма. Мақал екі асыл нәрсені қатар…
Өнегелі қарт жоқ жерде
Өнерлі жас та жоқ.
Өнерлі жас та жоқ.
Негізгі мағынасы Жастарға үлгі көрсететін, өнегесі бар қария болмаған ортада өнерлі жас та өсіп шықпайды. Өнер…
Өнегенің өрісі кең.
Негізгі мағынасы «Өнегенің өрісі кең» деген мақал жақсы тәрбиенің, үлгілі істің әсері өте ауқымды екенін білдіреді…
Өнерді үйрен, үйрен де жирен.
Негізгі мағынасы Өнердің бәрін үйрен, үйреніп алған соң, жаманын, зиянын тастап, одан аулақ бол. Мақалдың ойы: білу…
Өнерлі бала сүйкімді.
Негізгі мағынасы Қолынан іс келетін, бір өнерді меңгерген бала жұртқа жағымды, оны бәрі жақсы көреді. Мақалдағы өнер…
Өнерліге есік ашық.
Негізгі мағынасы Өнері бар адамға әр үйдің, әр ортаның есігі ашық: оны жұрт қуана қарсы алады, шақырады, қызметке…
Өңкей тентек ел болмас.
Негізгі мағынасы «Өңкей тентек ел болмас» деген мақалдың тура мағынасы — тек бұзақы, тәртіпсіз, тентек адамдардан…
Өрісі жақсы мал оңалар.
Негізгі мағынасы «Өрісі жақсы мал оңалар» деген мақалдың тура мағынасы — жайылымы шүйгін, шөбі мол жерде жүрген мал тез…