Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
250.3K
Қаралым
217
Орташа
Сұрыптау:
Айнаға үйір бойын түзейді,
Халыққа үйір ойын түзейді.
Халыққа үйір ойын түзейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз-өзін түзетуі айналасындағы ортаға байланысты екенін айтады. Айнаға жиі қараған...
Ұят кімде болса, иман сонда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұяты бар адамның жан дүниесінде иман да бар деген сөз. Астарлы мағынас...
Жас арқалағаннан тас арқалаған жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жас бала көтеріп жүргеннен ауыр тас көтеріп жүру жеңілдеу. Астарлы мағ...
Адам - тастай берік, гүлдей - нәзік.
**Негізгі мағынасы** «Адам - тастай берік, гүлдей - нәзік» деген мақал адам табиғатының екі қырын көрсетеді. Бір жағына...
Инабат - ер азығы,
Инабатты ер - ел қазығы.
Инабатты ер - ел қазығы.
**Негізгі мағынасы** Инабат — адамның ішкі мәдениеті, әдептілігі, ұят пен кішіпейілділігі. Мақалдың тура мағынасы бойынш...
Адамды алдау - арыңның алдында күнә,
Ағаны алдау - ананың алдында күнә.
Ағаны алдау - ананың алдында күнә.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды алдаудың да, ағайын ішіндегі үлкенді алдаудың да ауыр күнә екенін ескертеді. Тура...
Ананың алақаны - балаға айдынды қоныс.
**Негізгі мағынасы** Ананың алақаны бала үшін ең жылы, ең қауіпсіз орын дегенді білдіреді. Тура мағынасында — анасының м...
Қатты айтсаң, қарындасқа жақпайсың,
Ақырын айтсаң, ақың кетеді.
Ақырын айтсаң, ақың кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзді қалай айту керегін үйретеді. Біреуге шектен тыс қатты, өктем сөйлесең, ол ренжіп, с...
Асығу - баланың ісі,
Аттандыру - ананың ісі.
Аттандыру - ананың ісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бала асығып, бір іске тез ұмтылады, ал ана баласын жолға шығарып салуд...
Болар елдің баласын сәнінен емес,
Сәлемінен таны.
Сәлемінен таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы елдің, тәрбиелі ортаның баласы сыртқы сән-салтанатымен емес, көргенділігімен, сәлем...
Елгезек екі айтқызбайды.
**Негізгі мағынасы** «Елгезек екі айтқызбайды» деген мақал тез қимылдайтын, сөзді іліп әкететін, тапсырманы бір айтқанд...
Бесіктегі бала бес түлейді.
**Негізгі мағынасы** Бесікке бөленген бала өте нәзік, әлсіз көрінгенімен, оның өсуі мен дамуы тез, көп сатылы болады. Ма...
Кісі болар баланың,
Кісесінен белгілі.
Кісесінен белгілі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланың ертеңгі адамдық қалпы, мінезі мен тәрбиесі ерте кезден-ақ байқалатынын білдіреді....
Еңбек ширатады, өмір үйретеді.
**Негізгі мағынасы** Еңбек адамды шыңдайды, шынықтырады, мінезін бекітеді. Адам қол қусырып отырмай, іс істеп, маңдай те...
Көргенсізден көрдемше бала туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тәрбиесі мен мінезі ұрпаққа тікелей әсер ететінін білдіреді. Тура мағынасында, кө...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.