Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
315.1K
Қаралым
273
Орташа
Сұрыптау:
Ата ұлы аталықтың сөзін айтады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұл бала әкесінен көргенін, естігенін, үйренгенін қайталайды деген сөз....
Бақ қонатын адамның ,
Ұлы епті , қызы көрікті болады.
Ұлы епті , қызы көрікті болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бақ пен ырыс қонған адамның өмірі берекелі болатынын аңғартады. Тура мағынасында, ондай ү...
Әке отырып, ұл сөйлегеннен без,
Ана отырып, қыз сөйлегеннен без.
Ана отырып, қыз сөйлегеннен без.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үлкеннің орнын сыйлауды, кішінің жөнсіз сөзге араласпауын ескертеді. Тура мағынасында: әк...
Адамына қарай сәлемі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның кім екеніне қарай көрсетілетін сый-құрмет те әртүрлі болатынын білдіреді. Тура ма...
Анаңа рақым етпесең,
Балаңнан рақым күтпе.
Балаңнан рақым күтпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — анаңа мейірім, қамқорлық, құрмет көрсетпесең, өз балаңнан да сондай ра...
Атың жаман болса,
Арманың кетеді.
Алғаның жаман болса,
Мейманың кетеді.
Арманың кетеді.
Алғаның жаман болса,
Мейманың кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі серіктің, таңдаудың қадірін көрсетеді. «Атың жаман болса» дегені — мінсіз...
Жеті атасын білмеген - жетімдік белгісі.
**Негізгі мағынасы** Жеті атасын білмеген адам өз тегін, шыққан ортасын, ата-баба жолын толық танымай өскен болып санала...
Қыз - халықтың гүлі,
Өлең - сауықтың гүлі.
Өлең - сауықтың гүлі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың ел ішіндегі сәні мен көркі, халықтың көркемдігі екенін білдіреді. Тура мағына...
Балаға жұғыспа, пәлесі жұғады,
Қатынға жұғыспа, қарасы жұғады.
Қатынға жұғыспа, қарасы жұғады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам кіммен араласса, соның мінезі мен ықпалы да сіңетінін ескертеді. Тура мағынасында «б...
Бес саусақ бірдей емес.
**Негізгі мағынасы** «Бес саусақ бірдей емес» деген мақал адамдардың, нәрселердің, қабілеттердің бәрі біркелкі болмайтын...
Қыз - әкесіне жұлдыз, шешесіне күн.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың ата-ана өміріндегі орны ерекше екенін білдіреді. Әкесі үшін ол — түнді жарық...
Ерке бала екі жылар.
**Негізгі мағынасы** Ерке өскен бала көп жағдайда айтқанын орындатуға үйренеді, төзімі аз болады. Сондықтан аз ғана қиын...
Өнегелі қарт жоқ жерде
Өнерлі жас та жоқ.
Өнерлі жас та жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қарт адамның өмірден көргені, ақылы мен тәрбиесі жоқ жерде жас ұрпақтың да дұрыс қалыптас...
Жақсының шапағаты
Тиер тар жерде.
Жаманның кесапаты
Тиер әр жерде.
Тиер тар жерде.
Жаманның кесапаты
Тиер әр жерде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адамның пайдасы тек кең кезде емес, қысылған, қиын шақта ерекше білінетінін айтады....
Қыздың баласындай, қолдың саласындай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір нәрсенің немесе біреудің өте нәзік, сүп-сүйкімді, әлсіздеу әрі ұқыпты екенін білдіред...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.