Өмір - қымбат, аздырма,
Өнер - қымбат, тоздырма.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмір мен өнердің екеуі де аса қадірлі екенін айтады. «Өмір - қымбат, аздырма» дегені — адамға берілген өмірді босқа өткізбе, ар-намысыңды түсіріп, жаман әдетпен өзіңді құртып алма деген ескерту. «Өнер - қымбат, тоздырма» дегені — бойдағы қабілет, шеберлік, білім мен өнерді бағалап, оны шыңдап, жоғалтып алма деген өсиет. Мұнда өмірді де, өнерді де бірдей қорғау керек деген терең ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қымбат» сөзі — бағалы, орны толмас нәрсе деген ұғымды береді. «Аздырма» сөзі адам мінезінің, өмір сапасының төмендеп кетуін меңзейді. Ал «тоздырма» өнерді күтіп-баптамасаң, әлсіреп, қадірі кететіндей әсермен бейнелейді. Яғни өмір мен өнер киелі дүние сияқты, оны ұқыппен сақтау керек.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жас ұрпаққа өте орынды. Мысалы, оқушы не студент уақытын бос әуреге жұмсамай, білімін, тілін, кәсіби дағдысын дамытса, кейін үлкен жетістікке жетеді. Сол сияқты адам денсаулығын құртып, зиян әдетке бой алдырмаса, өмірінің қадірін сақтайды.
Óner - qymbat, tozdyrma.