Тәрбие туралы — 22-бет 1151
Сұрыптау:
Мәртебең биік болса,
Алыстан көреді.
Жақының да, жатың да,
Иіліп сәлем береді.
Алыстан көреді.
Жақының да, жатың да,
Иіліп сәлем береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның беделі, абыройы мен өнегесі биік болса, оны елдің бәрі танитынын білдіреді. Тура…
Мейірбандылық - кісілік үлгісі.
Негізгі мағынасы Мақал адамның шын адамгершілігі оның мейірімінен көрінетінін айтады. Тура мағынасында, мейірбан адам…
Мейірім барда мұңдық жоқ.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы — мейірім бар жерде мұң мен қайғы азаяды. Астарлы мағынасы — адам бір-біріне…
Мейірімділік - жүректен,
Мейірімсіздік - білектен.
Мейірімсіздік - білектен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мейірімділіктің шын төркіні адамның жүрегінде екенін айтады. Яғни адам біреуге қамқор болса…
Мейірімділікті анадан үйрен,
Әділдікті данадан үйрен.
Әділдікті данадан үйрен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы ең асыл қасиеттерді үйрететін екі үлкен мектепті көрсетеді: ананы және…
Күнде бір мақал
«Тәрбие туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Мейманның алдында мысығыңа «Пыш!» деме.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы: қонақтың көзінше мысықты үркітіп, «Пыш!» деп айқайлама деген ескерту. Астарлы…
Менмендік туған анаға да жақпас.
Негізгі мағынасы Менмендік — адамның өзін өзгеден артық санап, тәкаппарлық көрсетуі. Бұл мақал «менмен, өркөкірек адам…
Мінез көркі - игілік.
Негізгі мағынасы «Мінез көркі - игілік» деген мақал адамның сыртқы сұлулығынан бұрын ішкі болмысы маңызды екенін…
Міселі абырой сақтайды,
Місесіз аруақ аттайды.
Місесіз аруақ аттайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға бедел мен абыройдың, намыс пен ұяттың сыртқы күштен де маңызды екенін білдіреді…
Молда білгенін оқиды,
Қарға көргенін шоқиды.
Қарға көргенін шоқиды.
Негізгі мағынасы Молда білгенін оқиды, қарға көргенін шоқиды: әркім өз шамасына, өз табиғатына қарай әрекет етеді…
Молдадан хат қалады,
Жақсыдан зат қалады.
Жақсыдан зат қалады.
Негізгі мағынасы Молданың артында хат, яғни жазу, кітап қалады, жақсы адамның артында зат — көзге көрінетін игі іс…
Молданың қылғанын қылма, айтқанын қыл.
Негізгі мағынасы Молданың қылғанын қылма, айтқанын қыл: насихат берушінің өз ісі әрдайым үлгі бола бермейді, бірақ оның…
Мұңдасқан көңілде кір қалмас.
Негізгі мағынасы «Мұңдасқан көңілде кір қалмас» деген мақал адам ішіндегі қайғы, наланы бөліссе, жүрек жеңілдеп, жан…
Мұрын болмаса, екі көз бірін-бірі шұқыр еді.
Негізгі мағынасы Мұрын болмаса, екі көз бірін-бірі шұқып тастар еді деген сөз: екі тарапты бөліп тұратын үшінші күш…
Мұсылманшылық әсте-әсте,
Кәпір болу бір пәсте.
Кәпір болу бір пәсте.
Негізгі мағынасы Мақал жақсы мінез бен иманның баяу, ұзақ жылдар бойы қалыптасатынын, ал оны жоғалту үшін бір сәт…
Мылқаудың тілін анасы біледі.
Негізгі мағынасы Сөйлей алмайтын баланың не айтқысы келгенін, оның ымы мен дыбысын ешкім түсінбесе де, анасы түсінеді…
Нағашысы жаманның жиені оңбас.
Негізгі мағынасы Ана жағының туыстары жаман болса, жиен де оңбайды. Мақал баланың мінезі мен тағдырына нағашы жұрттың…
Нар баласын қарпып сүйер.
Негізгі мағынасы Нар түйе баласын еркелеткенде де ақырын иіскеп қана қоймай, аузымен қапсыра қарпып сүйеді. Ірі, күшті…
Нар маяға бота жарасады,
Мейірімді жан-жағына қарасады.
Мейірімді жан-жағына қарасады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — нар маяға ботаның жарасуы, яғни үлкен, айбынды түйеге кішкентай бота…
Нар - түйеден, тұлпар - биеден.
Негізгі мағынасы Нар түйеден, тұлпар биеден туады деген мақал әр нәрсенің тегі мен табиғи болмысы өз негізінен…
Нас басқанды бит басады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кім кір-қожалақ, салақ жүрсе, ондай адамға бит тез жұғады. Астарлы…
Науды аяма, дауды ая.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жүк артып, шаруа істеуге жарайтын нәрсені, яғни нау сияқты қажет құралды…
Нау жүрген жерде дау жүреді.
Негізгі мағынасы Нау жүрген жерде дау жүреді деген мақал бір істің басында берекесіздік, ретсіздік, ұрыс-керіс көп…
Нәзіктік талға жарасымды,
Қаттылық қайыңға жарасымды.
Қаттылық қайыңға жарасымды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық қасиеті болатынын айтады. Тура мағынасында нәзік, жіңішке талдың…
Ойлай берсең дана боларсың,
Ойнай берсең бала боларсың.
Ойнай берсең бала боларсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмір жолында ой мен әрекеттің орнын салыстырады. Көп ойлану, толғану, себеп-салдарды…
Ойлай берсең, ой да көп, сана да көп,
Ойнай берсең, ой да жоқ, сана да жоқ.
Ойнай берсең, ой да жоқ, сана да жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз ермекке берілмей, ойлы болуға шақырады. Тура мағынасында, көп ойлана берген…
Ойлының алдында көкірек керме,
Жазасына ұшырайсың;
Қайғылының алдында қарқылдап күлме
Назасына ұшырайсың.
Жазасына ұшырайсың;
Қайғылының алдында қарқылдап күлме
Назасына ұшырайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалда адамға кішіпейіл, сабырлы, әдепті болу керек екені айтылады. Ойлы, парасатты адамның…
Ойна, жұмысты да ойла.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға тек қызыққа беріліп кетпей, істің де, жауапкершіліктің де жайын ойлау керек екенін…
Ойнақтаған бота от басады.
Негізгі мағынасы Анасының қасында шектен тыс секіріп, ойнақтаған бота абайсызда от басып, күйіп қалады. Бала мінезді…
Ойынға ойсыз құмар.
Негізгі мағынасы Ойынға ең құмар болатын — ойы жоқ, ақылы таяз адам. Ойлы кісі ойынды демалыс ретінде көрсе, ойсыз адам…
Ойының бекімі жоқ қыз қырық құбылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мінезі орнықпаған, ойы тұрақсыз қыздың іс-әрекеті де құбылып, бір пікірде тұрмайтынын…
Оқ жарасы бітер,
Сөз жарасы бітпес.
Сөз жарасы бітпес.
Негізгі мағынасы Оқ тиген дене ауырады, бірақ уақыт өте жара бітеді. Ал жанға тиген ауыр сөздің жарасы жазылмай, жылдар…
Оқуға сенген ұмытшақ,
Жазуға сенген жаңылшақ.
Жазуға сенген жаңылшақ.
Негізгі мағынасы Тек оқығанына сенген, бірақ оны ойланып, көкейге тоқымаған адам тез ұмытады; тек жазып алғанына сенген…
Оқу түбі - тоқу.
Негізгі мағынасы Оқудың түпкі мақсаты — оқығанды көңілге тоқу, яғни түсініп, есте сақтап, өз біліміне айналдыру. Көп…
О, Құдайым, бала бер,
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Негізгі мағынасы Бұл — дұға түріндегі мақал. Адам Құдайдан бала сұрайды, бірақ бала берсең, оған сана да бер дейді…
Оқыған - білгір, оқымаған - ділгір.
Негізгі мағынасы Оқыған адам білгір болады: көпті біледі, өзгеге ақыл айта алады. Оқымаған адам ділгір — біреудің…
Оқығанды айтпа, тоқығанды айт.
Негізгі мағынасы Қанша кітап оқығаныңды емес, сол оқығаннан не түйгеніңді, көңіліңе не тоқығаныңды айт. Оқыдым деу…
Оқығанның беті жарық,
Оқымағанның беті көн шарық.
Оқымағанның беті көн шарық.
Негізгі мағынасы Оқыған адамның жүзі ашық, жарқын; оқымағанның беті көннен тігілген шарықтай күңгірт, қатқыл. Бет мұнда…
Оқығанның көңілі тетік, сөзі майда.
Негізгі мағынасы Оқыған адамның көңілі ширақ, ойы сергек, ал сөзі жұмсақ, сыпайы. Білім адамды тек ақылды етпейді…
Оқы да біл, ойна да күл.
Негізгі мағынасы Әуелі оқы, біл, сосын ойнап, күл — мақал оқу мен демалыстың орнын бөліп, екеуін теңестіреді. Ойын мен…