Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
250.5K
Қаралым
217
Орташа
Сұрыптау:
Сәлем - сөздің анасы.
**Негізгі мағынасы** «Сәлем - сөздің анасы» деген мақал амандасудың адам араласындағы ең алғашқы әрі ең маңызды қадам ек...
Сыйласаң ата-анаңды,
Кешірер сенің қатеңді.
Кешірер сенің қатеңді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-анаға құрмет көрсетудің, оларды шын көңілмен сыйлаудың үлкен тәрбиелік мәні бар екені...
Таяқтау оңай, тәрбиелеу қиын.
**Негізгі мағынасы** Таяқтап жазалау — бір сәттік іс, ал адамды дұрыс жолға салу — ұзақ уақытты, сабырды және үлкен жауа...
Әкелі бала - жаужүрек,
Әкесіз бала - сужүрек.
Әкесіз бала - сужүрек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әкенің бала тәрбиесіндегі орнын көрсетеді. Әкесі бар бала қорғаны бардай сезініп, батыл,...
Алғаның жаман болса,
Қонағың кетеді.
Ұлың жаман болса,
Бақытың кетеді.
Қонағың кетеді.
Ұлың жаман болса,
Бақытың кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі адам сапасының, әсіресе жар мен ұл тәрбиесінің өмірге тікелей әсер ететін...
Бес саусақ бірдей емес.
**Негізгі мағынасы** «Бес саусақ бірдей емес» деген мақал адамдардың, нәрселердің, қабілеттердің бәрі біркелкі болмайтын...
Есік көргенді алма ,бесік көргенді ал .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: есік көрген, яғни үй аралап, сыртқа көп шығып жүрген адамды емес, бесік...
Әр бала анасының бір тісін алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа тән, ал астарлы мағынасы — әр бала анасына біртіндеп ұқсап, оның м...
Ит күшігін ырылдап сүйеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ит өз күшігін жақсы көрсе де, оны еркелеткенде ырылдап, тісін көрсетке...
Келінің жаман болса, ұлыңнан көр,
Күйеуің жаман болса, қызыңнан көр.
Күйеуің жаман болса, қызыңнан көр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — келін мен күйеудің мінезіндегі кемшілік көбіне оларды алған ұл мен қыз...
Ана болған дана болады.
**Негізгі мағынасы** Ана болған әйелдің жүрегі мейірімге, ойы парасатқа толады деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада ба...
Әдеп басы - тіл.
**Негізгі мағынасы** «Әдеп басы - тіл» деген мақал адамның тәрбиесі мен көркем мінезі ең алдымен сөйлеген сөзінен көріне...
Тілін білмеген түбін білмейді.
**Негізгі мағынасы** Тілін білмеген адам елдің, жұрттың ішкі сырын, мінезін, салтын терең түсіне алмайды. Мұнда «тіл» те...
Атадан бала туса игі,
Ата жолын қуса игі.
Балаңды жұрт мақтаса,
Бәрінен де сол игі.
Ата жолын қуса игі.
Балаңды жұрт мақтаса,
Бәрінен де сол игі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата мен бала арасындағы сабақтастықты, жақсы тәрбиенің ұрпаққа жалғасуын дәріптейді. Тура...
Әйелінен ұялған баласыз өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әйелімен ақылдасып, оның алдында қысылатын, өз дегенін толық айта алмай...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.