Тәрбие туралы — 24-бет 1151
Сұрыптау:
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Негізгі мағынасы Өркендеп келе жатқан елдің жастары бірін-бірі «батыр» деп көтермелейді, бір-бірінің ерлігі мен…
Өспейтін бала өнбейтін дауды қуады.
Негізгі мағынасы Өспейтін бала өнбейтін дауды қуады: болашағы жоқ, өсіп-өркендемейтін адам нәтижесі жоқ, ұтылатыны…
Өткендерін ескерген -
Өскендіктің белгісі.
Өткендерін ұмытқан -
Өшкендіктің белгісі.
Өскендіктің белгісі.
Өткендерін ұмытқан -
Өшкендіктің белгісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өткенін, ата-баба жолын, өмірден алған сабақтарын ұмытпау керегін айтады. Өткенін…
Пышақты өзіңе сұқ,
Ауырмаса, өзгеге сұқ.
Ауырмаса, өзгеге сұқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз ісіне, өз басына келетін ауыртпалыққа немқұрайды қарамауы керек деген ойды…
Сабағы жаман жемістің дәні де жаман.
Негізгі мағынасы Жеміс ағаштан нәрді сабағы арқылы алады. Сабағы әлсіз, қураған не құрт түскен жемістің іші толық…
Күнде бір мақал
«Тәрбие туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Сақтықты соқырдан үйрен,
Кішілікті түйеден үйрен.
Кішілікті түйеден үйрен.
Негізгі мағынасы Сақтықты көзі көрмейтін адамнан, кішіпейілділікті түйеден үйрен деген сөз. Көзі көрмейтін адам әр…
Салақ әйелге - соқыр күйеу.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұқыпсыз, салақ әйелдің қасында тұрған күйеу оның кемшілігін…
Салақ қатынның үйінен
Сабақты ине табылмас.
Сабақты ине табылмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үй ішіндегі ұқыпсыздық пен салақтықты сынайды. Тура мағынасында, үйі ретсіз, шашыраңқы…
Салтын білмеген сауапты түсінбейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өз халқының салт-дәстүрін, жөн-жоралғысын білмеген адам сауаптың, яғни…
Сараңдық ауылдастан, не бауырластан жұғады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сараңдықтың жақсы қасиет емес екенін, оның адамға жұқпалы мінез сияқты тарайтынын ескертеді…
Сасқанда «ләппай» табылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қиын сәтте сасқалақтап, ойланбай қалса, сыпайы сөз де, дұрыс жауап та таба алмайтынын…
Сасық суға ащы бұта бітеді,
Сасық суда бақа айғырлық етеді.
Сасық суда бақа айғырлық етеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — лай, сасық суда өсетін өсімдік те, тіршілік ететін бақа да сол ортаның…
Саяқты үйреткен - таяқ.
Негізгі мағынасы «Саяқты үйреткен - таяқ» мақалы тәртіп пен жөнге салу көбіне талап пен жаза арқылы орнығатынын…
Саялы адам сағынды сындырмас.
Негізгі мағынасы Саялы ағаш жолаушыны көлеңкесіне алғандай, саялы адам да өзіне арқа сүйеп келгенді қорғайды, оның…
Сәлем де парыз, өлік те парыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласына амандасу да, қайтыс болған адамды соңғы жолға шығарып салу да міндет екенін…
Сәлемнің де сәті бар.
Негізгі мағынасы «Сәлемнің де сәті бар» деген мақал амандасудың да өз орны, уақыты, реті болатынын білдіреді. Яғни…
Сәлемсіз кісі жоқ.
Негізгі мағынасы «Сәлемсіз кісі жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — әр адам біреумен кездескенде амандасады, сәлем беру…
Сәлем - сөздің анасы.
Негізгі мағынасы «Сәлем - сөздің анасы» деген мақал амандасудың адам араласындағы ең алғашқы әрі ең маңызды қадам…
Сенің табаныңа кірген тікен
Менің маңдайыма қадалсын.
Менің маңдайыма қадалсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің аяғына кірген тікенді өзіме қадалса да, соның ауыртпалығын…
Сен оқысаң, мен тоқыдым.
Негізгі мағынасы Сен кітап оқып жүргенде, мен өмірден көріп, көңіліме тоқыдым — тәжірибелі адамның оқығанға айтқан…
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай…
Сиырды жақсы көрсеткен - артындағы танасы:
Әйелді жақсы көрсеткен - бауырындағы баласы.
Әйелді жақсы көрсеткен - бауырындағы баласы.
Негізгі мағынасы Сиырдың бағасын оның артынан ерген тана көтереді: төлі бар сиыр сауын береді, малды көбейтеді…
Сиырдың сүті тілінде.
Негізгі мағынасы «Сиырдың сүті тілінде» деген мақал малдың берекесі оның күтіміне, әсіресе жем-шөбін дұрыс беріп…
Сиыр су ішкенде бұзау мұз жалайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: сиыр су ішкенде, бұзау оның жанында мұз жалап күнелтеді. Астарлы мағынасы…
Сиыр су тастамайды,
Қатын үй тастамайды.
Қатын үй тастамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үй ішіндегі береке мен тұрмыс тіршілігінің өзегі әйел-ананың қолында екенін меңзейді. Тура…
«Сіз», «біз» деген ауызға
«мен», «мен» деген түспесін.
«мен», «мен» деген түспесін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдарды кішіпейіл, сыйлы, бір-біріне құрметпен қарауға шақырады. «Сіз», «біз» деген сөздер…
«Сіз, біз» деген жылы сөз,
Тірліктің ғанибеті.
Тірліктің ғанибеті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамдар бір-біріне «сіз», «біз» деп сөйлеп, жылы қарым-қатынас білдірсе…
«Сіз» дегеннен не кетеді,
«Сен» дегеннен не бітеді?
«Сен» дегеннен не бітеді?
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдардың бір-біріне сыпайы, құрметпен сөйлеуін үйретеді. «Сіз» деп айту — кішіпейілділік…
«Сіз» деген - сыйластық,
«Сен» деген - анайылық.
«Сен» деген - анайылық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдар арасындағы сөйлесу әдебін көрсетеді. «Сіз» деп сөйлеу — қарсы адамды құрметтеу, оның…
Сойқанды әкеден сотқар ұл туады.
Негізгі мағынасы Сойқанды әкеден сотқар ұл туады деген мақалдың тура мағынасы — әкесі дөрекі, қатал, берекесіз…
Соқырдың қожасы құлағы,
Ақсақтың аяғы - таяғы.
Ақсақтың аяғы - таяғы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мүгедектігі не әлсіздігі бар адамның тіршілікте сүйенетін, ең қажет тірегі болатынын…
Сорлы жерге аңбас шөп шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — құнары аз, сорланған жерге өсімдік дұрыс өне қоймайды, ондай топырақтан…
Соры қалың әкенің -
кер бағып ұлы өседі,
сөз бағып қызы өседі.
кер бағып ұлы өседі,
сөз бағып қызы өседі.
Негізгі мағынасы Соры қалың, яғни бағы ашылмай, бейнеті арылмаған әкенің балалары да оңып өспейді: ұлы ашу-ыза мен…
Сөзің - өзің.
Негізгі мағынасы «Сөзің - өзің» деген мақал адамның айтқан сөзі оның мінезін, ой-өрісін, тәрбиесін және ішкі болмысын…
Сөз қанжардан да өткір.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің құдіреті өте күшті екенін білдіреді. Қанжар денеге жара салса, ойсыз айтылған сөз…
Сөз сүйектен өтеді,
Таяқ еттен өтеді.
Таяқ еттен өтеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің жарасы таяқтың жарасынан да ауыр болатынын білдіреді. Таяқ денеге тиіп, уақыт өте…
Суға сиген - атасының сақалына сиген.
Негізгі мағынасы Суға сиген адам өз атасының сақалына сигенмен бірдей. Мақал судың қасиетін, оны ластамау тыйымын…
Судың басы бұлақ болса да,
Аяғы құяр теңізге.
Жақсыдан жаман туса да,
Тартпай қоймас негізге.
Аяғы құяр теңізге.
Жақсыдан жаман туса да,
Тартпай қоймас негізге.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезі мен тегінің, тәрбиенің әсерін терең түсіндіреді. Тура мағынасында су да…
Судың түбін шым бөгейді,
Даудың түбін қыз бөгейді.
Даудың түбін қыз бөгейді.
Негізгі мағынасы Ағып жатқан суды шыммен бөгегендей, екі ру, екі әулет арасындағы ұзаққа созылған дауды қыз алысып, қыз…
Сусыз жердің шөбі аясыз,
Ұлсыз елдің малы аясыз.
Ұлсыз елдің малы аясыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — суы жоқ жерде шөптің көктемей, күйзеліп өсуі; ал ұл жоқ елде малдың…