Тәрбие туралы — 29-бет 1151
Сұрыптау:
Ұя баспайтын құс оңаша ұшар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұя салмай, балапан баспайтын құс бір орында тұрақтамай, оңаша ұшып жүре…
Ұялған тек тұрмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ұялшақтықтан немесе қысылғандықтан қарап қалмай, әрекетке көшуі керек екенін…
Ұялмаған ұялтады.
Негізгі мағынасы «Ұялмаған ұялтады» деген мақал адамның ар-ұяты мен әдептілігін таразылайды. Тура мағынасында…
Ұят бар жерде иман бар.
Негізгі мағынасы «Ұят бар жерде иман бар» деген мақал адамның ішкі ар-ожданын, тәрбиесін, адамгершілігін көрсетеді…
Ұят деген - тайпа ел.
Негізгі мағынасы «Ұят деген - тайпа ел» деген мақал ұяттың адам өміріндегі орны өте биік екенін білдіреді. Мұндағы тура…
Күнде бір мақал
«Тәрбие туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ұят - жаман ойдың жүгені.
Негізгі мағынасы Ұят — адамның ішкі тәртібі мен ар-ожданын тежейтін рухани тетік. Бұл мақал тура мағынасында «жүген»…
Ұят иманда.
Негізгі мағынасы «Ұят иманда» деген мақал адамның ар-ожданын, ұялу сезімін иманмен тікелей байланыстырады. Яғни шын…
Ұят - иманның қабы.
Негізгі мағынасы «Ұят - иманның қабы» деген мақал ұят сезімін адамның рухани тазалығының, ар-ожданның сыртқы қорғаны…
Ұят кімде болса, иман сонда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ұяты бар адамның жан дүниесінде иман да бар деген сөз. Астарлы мағынасы…
Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді.
Негізгі мағынасы «Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді» деген мақал әйелдің ұят, иба, тәрбиесі болмаса, отбасының да, ортаның…
Ұятын шүберекке түйген.
Негізгі мағынасы «Ұятын шүберекке түйген» деген тіркес адамда ар-ұят, намыс, ибалық қалмағанын білдіреді. Тура…
Халыққа түзелмеген,
Қалыпқа да түзелмейді.
Қалыпқа да түзелмейді.
Негізгі мағынасы Халықтың сөзімен, ақылымен түзелмеген адам ешқандай қалыпқа салсаң да түзелмейді. Көптің сыны, ұяты…
Ханда қадір болмаса,
Қарада ұят болмайды.
Қарада ұят болмайды.
Негізгі мағынасы Ханда қадір болмаса, қарада ұят болмайды дейді мақал. Қадір — құрмет, бедел, өзін де, өзгені де…
Ханның қызы шөміш ұстаса,
Қолын кұс басады.
Қолын кұс басады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның атағы мен тегі ғана өмірде бәрін шешпейтінін аңғартады. Ханның қызы сияқты елге…
Шай ішіп үйренген,
Қымыз сұрап қыстамайды.
Қымыз сұрап қыстамайды.
Негізгі мағынасы Шай ішуге дағдыланған адам қымыз бермедің деп ешкімді қыстамайды, яғни қолқаламайды, зорлап сұрамайды…
Шақырған жерден қалма,
Шақырмаған жерге барма.
Шақырмаған жерге барма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды әдептілікке, орын мен рет білетін ұстамдылыққа шақырады. Біреудің шақыруымен барған…
Шақырусыз тойға барғанша,
Таяқ ал да, қойға бар.
Таяқ ал да, қойға бар.
Негізгі мағынасы Шақырмаған тойға барып ұялғанша, қолыңа таяқ алып, қой бағып жүргенің артық дейді. Шақырусыз барған…
Шалқайғанға шалқай,
Ол Пайғамбардың ұлы емес.
Еңкейгенге еңкей,
Ол әкеңнің құлы емес.
Ол Пайғамбардың ұлы емес.
Еңкейгенге еңкей,
Ол әкеңнің құлы емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қарым-қатынаста орынды мінез ұстауды үйретеді. Біреу паңданып, астамсып, өзін жоғары…
Шалқайғанға шалқай,
Төбең көкке жеткенше.
Иілгенге иіл,
Басың жерге тигенше.
Төбең көкке жеткенше.
Иілгенге иіл,
Басың жерге тигенше.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста өз орныңды сақтауды үйретеді. Тура мағынасында: кім менменсіп…
Шашу оңай, жинау қиын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені быт-шыт қылып шашып жіберу оп-оңай, ал оны қайта жинап, ретке…
Шашы өскеннің ауылы кәпір,
Тырнағы өскеннің өзі кәпір.
Тырнағы өскеннің өзі кәпір.
Негізгі мағынасы Шашы өсіп кеткен адам үшін оның ауылы жауапты: шашты көбіне өзгенің алуы керек, оны ешкім қырықпаса…
Шәкіртсіз ұстаз тұл.
Негізгі мағынасы Шәкірті жоқ ұстаз тұл, яғни жұбайынан айрылған, ұрпақсыз адамдай жалғыз. Ұстаздың білімі шәкіртке…
Шебер болар бала бармағынан,
Кісі болар бала кісілігінен танылады.
Кісі болар бала кісілігінен танылады.
Негізгі мағынасы Болашақта шебер болатын баланың бейімі саусағынан, қолының епті қимылынан байқалады; ал жақсы адам…
Шеберді шеге қағысынан таниды.
Негізгі мағынасы Шебер адамды оның ісінен таниды. Бұл мақалдың тура мағынасы — бұйымды жасаған адамның қолының ізі…
Шексіз оқу болса да, тексіз оқу жоқ.
Негізгі мағынасы Оқудың шегі жоқ, адам өмір бойы үйрене береді, бірақ тексіз, яғни түбі, негізі жоқ білім болмайды. Әр…
Шешесі бар жетімнің басында
тарақ пен қол ойнар;
Шешесі жоқ жетімнің басында
бит пен сірке ойнар.
тарақ пен қол ойнар;
Шешесі жоқ жетімнің басында
бит пен сірке ойнар.
Негізгі мағынасы Әкесі жоқ, бірақ шешесі бар жетімнің басын анасы тарап, сипап, күтіп отырады, ол таза әрі мейірімге…
Шідерлі атың - өз атың,
Тұсаулы атың - бос атың.
Тұсаулы атың - бос атың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: шідер салынған ат еркін жүре алмайды, ал тұсаулы ат тіпті толық қозғала…
Шолжимасыз мал жайма.
Негізгі мағынасы «Шолжимасыз мал жайма» деген мақал малды тәртіппен, бақылаумен бағу керек дегенді білдіреді. Тура…
Шыққан қыз шиден тысқары.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: шиден шыққан нәрсе енді шиден тыс тұрады, яғни бұрынғы орнынан алыстайды…
Ырысқа қарай ұл өсер,
Ананы көріп қыз өсер.
Ананы көріп қыз өсер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал баланың өсуі мен мінез-құлқы отбасыдағы ырыс-берекеге, тәрбиеге және үй ішіндегі өнегеге…
Ыстықтан ет күйеді,
Ұяттан бет күйеді.
Ұяттан бет күйеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сыртқы күйі мен ішкі намысын салыстырады. Тура мағынада, ыстыққа түскен еттің…