Өз үйінде ою оймаған
Кісі үйінде сызу сызады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Өз үйінде ою оймаған кісі өз шаруасын, өз қабілетін, өз орнын дұрыс игермей тұрып, өзгенің үйінде де елеулі іс тындыра алмайды дегенді білдіреді. Тура мағынасында бұл — қолынан іс келмеген адам бөтен жерде де шеберлік көрсете алмайды. Астарлы мағынасы — адам алдымен өз үйінде, өз отбасында, өз тіршілігінде тәртіп, еңбек, жауапкершілік қалыптастыруы керек. Өз үйінде ісі шалғай болса, сыртта да беделі әлсіз болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ою ойу» — шеберлік, істің көркі, өнер мен ұқыптылықтың белгісі. Ал «сызу сызу» — нақты нәтижесіз, үстірт әрекет қана жасау деген ишара. Яғни мақал екі түрлі істі салыстырып, адамның өз ортасында қалыптаспаған дағдысы жат жерде де көрінбейтінін бейнелейді. Үй — адамның өз өмірі мен мінезінің айнасы.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті: жұмыста, оқуда, тұрмыста өз міндетін реттей алмаған адамнан үлкен нәтиже күту қиын. Мысалы, студент үй тапсырмасын тұрақты орындамаса, емтихан кезінде де жақсы көрсеткішке жете алмайды. Сондықтан алдымен өз ісіңді, өз үйіңді, өз тәртібіңді түзеген дұрыс.
Kisi úıinde syzý syzady.