Тәрбие туралы — 25-бет 1151
Сұрыптау:
Сүтке тойғыз мырсынды,
Соқыры болар мыршымды.
Соқыры болар мыршымды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай түсініксіз көрінгенімен, астарында артық еркелету мен шектен тыс аяушылықтың зияны…
Сүтпен кірген мінез сүйекпен кетеді.
Негізгі мағынасы Адамға ана сүтімен бірге енген мінез өмірінің соңына дейін, сүйегі көрге кіргенше бірге жүреді, яғни…
Сұңқар қанаты ұшқанда қатаяды.
Негізгі мағынасы Сұңқардың қанаты ұшқан сайын қатаятыны сияқты, адам да әрекет етіп, еңбек етіп, тәжірибе жинаған сайын…
Сұрағанның айыбы жоқ.
Негізгі мағынасы «Сұрағанның айыбы жоқ» деген мақал адамның қажет нәрсесін, білгісі келгенін, көмек не түсінік сұрауын…
Сыйлағанды сыйла, иілмегенді иле.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста өзара сыйластықты сақтауды үйретеді. Кім сені құрметтесе, сен де оны…
Күнде бір мақал
«Тәрбие туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Сыйлағанды сыйла,
Илегенді иле.
Илегенді иле.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға көрсетілген құрмет пен ізеттің өтеуін қайтару керек екенін білдіреді. Біреудің сыйын…
Сыйлап берген су тәтті.
Негізгі мағынасы Сыйлап берген су тәтті деген мақалдың тура мағынасы — адамға ықыласпен, құрметпен ұсынылған су да…
Сыйларға асың болмаса,
Сипарға тілің болсын.
Сипарға тілің болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамда беретін сый-сияпат, тартар дәм болмаса да, жақсы сөз, жылы қабақ, ізет пен құрмет…
Сыйласаң ата-анаңды,
Кешірер сенің қатеңді.
Кешірер сенің қатеңді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ата-анаға құрмет көрсетудің, оларды шын көңілмен сыйлаудың үлкен тәрбиелік мәні бар екенін…
Сыйласқанның итіне кет дегенің,
Өзіне кет дегенің.
Өзіне кет дегенің.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: сыйласып, араласып жүрген адамның итіне «кет» деп айту — сол үй иесіне…
Сыйлассаң - сыйлы боласың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өзі өзгеге қандай қарым-қатынас жасаса, соған сай жауап алатынын үйретеді. Егер сен…
Сыпайыға оқ тисе,
Жамандай шуламас.
Жамандай шуламас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы мінезді, сабырлы, сыпайы адам қиындыққа тап болса да, артық айқайлап, даурықпайтынын…
Сыпайыға өлім бар да, қорлық жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сыпайы, әдебі бар адам үшін өлім келсе де, қорлыққа түспейді деген сөз…
Сыпайыға сұлулықтан әсемдік жарасымды.
Негізгі мағынасы Сыпайылық адамның сыртқы көркін одан әрі көрікті етеді. Бұл мақал тура мағынасында адамға жарасқан…
Сыпайының алдында сүйек жатсын.
Негізгі мағынасы Мақал сыпайы, әдепті адамның әрқашан құрметке бөленетінін, оның алдынан дәм мен сыйдың кемімейтінін…
Сыпайының қарағаны - сұрағаны.
Негізгі мағынасы Сыпайы, әдепті адам біреуге тіке бұйырып немесе ауыртпалық түсіріп сөйлемейді. Ол көзқарасымен-ақ…
Сыпайыны үйде көрме, түзде көр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыпайылықтың шынайы бағасы адам көптің ішінде, сыртта, әртүрлі ортада көрінетінін білдіреді…
Сыпайы сырттан мақтар.
Негізгі мағынасы Сыпайы, әдепті адамды жұрт сырттай да жақсы көреді, мақтайды. Мақалдың тура мағынасы — мінезі жұмсақ…
Сыпайы сырын жасырмас,
Ақырын ғана бүлк етер.
Ақырын ғана бүлк етер.
Негізгі мағынасы Сыпайы, көргенді адам өз сырын да, ішкі ойын да орынсыз жайып салмайды. Ол сабырмен сөйлеп, байыппен…
Сыртың сыйлы болғанша,
Ішің майлы болсын.
Ішің майлы болсын.
Негізгі мағынасы Сыртқы құрметке ие болғаннан гөрі, ішің майлы, яғни қарның тоқ, тұрмысың берекелі болсын. Мақал көзге…
Табақ асымен жарасты,
Кәрі жасымен жарасты.
Кәрі жасымен жарасты.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — табақтағы ас өз ретімен, өз орнымен сәнді болады; сол сияқты кәрі мен жас…
Тазалық - иманның жартысы.
Негізгі мағынасы «Тазалық - иманның жартысы» деген мақалдың тура мағынасы — адамның дене, киім, үй-жай тазалығын сақтау…
Таза сабаның қымызын іш,
Мейірман ананың қызын ал.
Мейірман ананың қызын ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі қасиетті салыстырады: біріншісі — тазалық пен сапа, екіншісі — мейірім мен тәрбие…
Тай ат болса, ат тынар,
Ұл ер болса, ата тынар.
Ұл ер болса, ата тынар.
Негізгі мағынасы Тай өсіп ат болғанда, кәрі ат тынығады: ендігі жүк жас атқа түседі. Сол сияқты ұл ер жеткенде, әке…
Тай атқа, ат мұратқа жеткізер.
Негізгі мағынасы «Тай атқа, ат мұратқа жеткізер» деген мақалдың тура мағынасы — тай өсіп, жақсы бапталса, кейін ат…
Тайдың мінгені білінбес,
Баланың істегені білінбес.
Баланың істегені білінбес.
Негізгі мағынасы Тайға мініп жүру ат мінгендей емес: жүрісі шабан, ұзақ жолға жарамайды, мінгенің білінбейді. Сол…
Тайлаққа артқан теңдей.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тайлаққа артылған жүк тең болып, екі жағына бірдей бөлінген. Астарлы…
Тай мінген балаға жарасар.
Негізгі мағынасы «Тай мінген балаға жарасар» мақалы жас баланың жасына, қалпына сай ісі болатынын білдіреді. Тай — әлі…
Тай тулап үйірінен шықпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жас тай қанша тулап, бұрқ-сарқ етіп мінез көрсетсе де, үйірінен ұзап…
Талабы жоқ жас ұлан - жалыны жоқ шоқ.
Негізгі мағынасы Талабы, ынтасы жоқ жас жігіт — жалыны жоқ шоқ: сыртынан қызарып, тірі сияқты көрінеді, бірақ жылуы мен…
Талабы жоқ жас ұлан,
Қанаты жоқ құс.
Қанаты жоқ құс.
Негізгі мағынасы Талабы жоқ жас адам алға ұмтылмайды, мақсат қоймайды, сондықтан оның өмірі нәтижесіз өтеді деген ой…
Талабы жоқ жас ұлың
Жалыны жоқ шоқпен тең.
Жалыны жоқ шоқпен тең.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жас жігіттің өмірде мақсаты, ынтасы, талап-талпынысы болмаса, оның пайдасы аз болатынын…
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Негізгі мағынасы Талабы бар бала ұяда қанатын қағып, ұшуға ұмтылған балапан құсқа ұқсайды. Ондай баланың құмары биікке…
Талаптыға жол бер,
Өнерліге қол бер.
Өнерліге қол бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: талаптанған, алға ұмтылған адамға жол аш, ал өнері бар, ісі ілгері адамға…
Тал шағында бүкпесең,
Таяқ шағында иілмес.
Таяқ шағында иілмес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам жастайынан тәрбиелі, инабатты, мойымайтын, бірақ қажет жерде иіле білетін болып өсуі…
Тамақ тәнді семіртеді,
Сөз жанды семіртеді.
Сөз жанды семіртеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның екі түрлі қорегін салыстырады: тамақ денені өсіріп, күш береді, ал сөз жанды…
Танымас танымасын сыйламас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бірін-бірі танымайтын адам сыйластық танытпайды. Астарлы мағынасы — адам…
Тапқан ана емес, баққан ана.
Негізгі мағынасы Баланы дүниеге әкелген әйел ғана емес, оны емізіп, бағып-қағып, түн ұйқысын төрт бөліп өсірген адам…
Тарпаңға - кісен, қашағанға шідер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: асау, жуас емес тарпаң атқа кісен салынады, ал қашаған атты ұстап тұру…
Тастақ жерде от болмас,
Қышыма тазда ұят болмас.
Қышыма тазда ұят болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы жағдайы қолайсыз, ырыс-берекеге, тәрбие мен әдепке жұтаң ортада жақсы қасиет те толық…