Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
198.9K
Қаралым
218
Орташа
Сұрыптау:
Құда - мың жылдық,
Күйеу - жүз жылдық.
Күйеу - жүз жылдық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құда-жекжаттың арасы ұзақ сақталатынын білдіреді. Тура мағынасында құдалық — екі әулетті...
Жақсы әке жаман балаға қырық жыл азық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы әкенің еңбегі мен тәрбиесі жаман мінезді балаға да ұзақ уақыт аз...
Әке - асқар тау, ана - ағар бұлақ.
**Негізгі мағынасы** Әке мен ана — баланың өміріндегі ең биік, ең қымбат тірек. Әке асқар тауға теңеледі, өйткені ол отб...
Ата даңқымен қыз өтер,
Мата даңқымен бөз өтер.
Мата даңқымен бөз өтер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы атағы бар мата болса, одан тігілген бөз де өтімді келеді. Астарл...
Қыдырып жеген жамбастан,
Шақырып берген жауырын артық.
Шақырып берген жауырын артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қонаққа немесе дәм татуға арнап шақырып берген қарапайым жауырын, өз б...
Жаманнан жақсы туса да,
Жақсыдан жаман туса да,
Тартпай қоймас негізге.
Жақсыдан жаман туса да,
Тартпай қоймас негізге.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның туа біткен қасиеті мен тәрбиенің, ортаның ықпалын білдіреді. Жаман адамнан жақсы...
Анасыз өмір - сөнген көмір.
**Негізгі мағынасы** Ана — өмірдің шырағы, мейірім мен тіршіліктің бастауы. Бұл мақал тура мағынасында, анасы жоқ үйдің...
Аналы баланың өзі тоқ,
Анасыз баланың көзі тоқ.
Анасыз баланың көзі тоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ана мен баланың байланысын терең көрсетеді. Аналы бала – мейірімге, қамқорлыққа, бағыт-ба...
Балаңды беске дейін патшаңдай сыйла,
Он беске дейін құлыңдай жұмса,
Он бестен асса, жан досыңдай құрметте.
Он беске дейін құлыңдай жұмса,
Он бестен асса, жан досыңдай құрметте.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің үш кезеңін көрсетеді. Тура мағынасында, кішкентай балаға мейіріммен қара...
Аты жаманның арманы кетер,
Баласы жаманның дәрмені кетер.
Баласы жаманның дәрмені кетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аты жаман, яғни жаман атқа қалған адамның арманы жүзеге аспайды; баласы...
Қарты бардың хаты бар,
Қызы бардың назы бар.
Қызы бардың назы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үйінде қариясы бар адамның хатқа, жөн-жобаға, ақылға қатысты айтатын сө...
Өз балаңды өскенше,
Немереңді өлгенше бағасың.
Немереңді өлгенше бағасың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана мен ата-әженің балаға деген мейірімі мен жауапкершілігін білдіреді. Тура мағынасы...
У ішсең - руыңмен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы – басыңа ауыр іс түссе, тіпті у ішуге пара-пар қиындық көрсең де, оны ру...
Бата ескірмейді.
**Негізгі мағынасы** «Бата ескірмейді» деген мақалдың тура мағынасы — берілген ақ тілекті, ізгі дұғаны уақыт тоздырмайд...
Әйелдің пірі - Бибі Фатима
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел затын құрметтеуді, аналық мейірім мен ибалықты биік қоюды білдіреді. Тура мағынасынд...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.