Әркімнің мінген аты - өзіне тұлпар,
Әркімнің сүйген жары - өзіне сұңқар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр адамға өз мінген аты да, сүйген жары да ерекше қымбат көрінетінін білдіреді. Тура мағынада айтсақ, адам өз атының жүйрік, сенімді, көрікті болғанын қалайды. Астарлы мағынада бұл — әркім өзіне жақын, өзіне лайық, көңіліне жылы нәрсені ең асыл деп таниды деген ой. Яғни, адам сүйгенін, таңдағанын өзгеден кем көрмейді, қайта оның қадірін арттырып бағалайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тұлпар» — жай ат емес, жүйріктіктің, сұлулықтың, қадірлі серіктің бейнесі. Ал «сұңқар» — биіктік, көркемдік, қырандық белгісі. Жігіт үшін ат — жолдас, тірек; ал жары — өмірлік серік, шаңырақтың сәні. Халық осы екі бейнемен адамның өз дүниесіне, өз таңдаған жанарына деген ыстық ықыласын әсерлі жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды адам өз отбасының, жұбайының немесе таңдаған ісінің қадірін жоғары бағалағанда қолдануға болады. Мысалы, біреу өз баласының суретін немесе жұбайының еңбегін ерекше мақтап отырса, «әркімнің сүйгені өзіне сұлу» деген ой осы мақалға сай келеді. Бұл — сүйіспеншілік пен жеке бағалаудың табиғи екенін меңзейтін сөз.
Árkimniń súıgen jary - ózine suńqar.