Әр баланың қолында бір шақалақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — әр баланың қолында бір кішкентай шақалақ, яғни әркім өзіне тиесілі нәрсені ұстап жүреді дегенге келеді. Астарлы мағынасы — балаға ерте жастан жауапкершілік жүктеледі, әр істің өз иесі болады, ал әркім өз міндетін атқаруға тиіс. Мұнда адамның қолы бос тұрмауы, әрекет етіп, тірлікке араласуы да меңзеледі.
Образдар мен теңеулер
«Бала» — өмірдің бастауын, тазалық пен әлсіздікті білдірсе, «шақалақ» — кішкене нәрсе, қолға оңай ілігетін ұсақ бұйымның бейнесі. Бұл образ арқылы халық «әркімнің өз несібесі, өз жүгi болады» деген ойды ишарамен жеткізген. Қарапайым заттың өзі адамның ісі мен жауапкершілігін танытатын белгіге айналған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көбіне әр адамның өз жұмысын, өз міндетін атқаруы керек деген мағынада айтылады. Мысалы, үйде бір бала ойыншық жинаса, екіншісі кітаптарын реттесе, ата-ана «әр баланың қолында бір шақалақ» деп, әркім өз шаруасын өзі бітірсін дегенді еске салуы мүмкін.