Әмеңгердің де әмірі бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Әмеңгердің де әмірі бар» деген мақалдың тура мағынасы — әмеңгер, яғни жесір қалған келінге не отбасыға қамқор болып, үй ішінің мәселесіне араласатын адамның да өз тәртібі, өз ықпалы болады деген ой. Астарлы мағынасы — қандай да бір қамқоршы, үлкен кісі не билік иесі болса да, оның да шегі, жауапкершілігі, жөн-жосығы бар. Біреудің үстемдігі абсолютті емес, әр істің өз заңы мен әдебі сақталуы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «әмеңгер» сөзі қазақтың тұрмыстық-әлеуметтік салтымен байланысты. Ол тек адамды емес, тұтас бір отбасылық жауапкершілікті білдіреді. «Әмірі бар» тіркесі сол адамның айтқаны жүретін, сөзі өтетін орын барын көрсетеді. Бірақ мақал сонымен бірге биліктің де, беделдің де реті бар екенін меңзейді: кім болса да, өзгеге әмір жүргізсе, ол әділ әрі орнымен болуы тиіс.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де басшы, ағайын ақсақалы немесе отбасы тірегінің әр шешімінде жауапкершілікпен сөйлеу керегін еске салады. Мысалы, үйдегі үлкен кісі туыстар арасындағы дауды шешкенде, өз пікірін күшпен тықпаламай, бәрінің көңілін табуға тырысуы керек. Сонда ғана оның беделі де, сөзі де өтімді болады.