Бала - артта қалған із,
Бақыт - ұзатылған қыз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның өміріндегі ең қымбат екі құндылықты салыстырып тұр. «Бала – артта қалған із» дегені: ұрпақ — адамның өмірден кейін қалатын жалғасы, аты мен ісінің ізі. Бала тәрбиесі жақсы болса, ата-ананың өнегесі мен еңбегі де сонымен бірге жалғасады. Ал «Бақыт – ұзатылған қыз» дегені: қыздың ұзатылуы — бір әулет үшін қуаныш пен толғанысқа толы сәт, үйдің берекесі мен сәні. Мұнда бақыттың бір мезетте қонақтай келіп, бағалануы керек екені астарланады.
Образдар мен теңеулер
«Артта қалған із» — адамның соңында қалатын ұрпақ, жақсы аты, тәрбиесі деген бейнелі ұғым. Із жоғалса, жол да білінбейді; сол сияқты бала жоқ болса, әулеттің жалғасы әлсірейді. «Ұзатылған қыз» — тек бір үйден кету емес, жаңа өмірге қадам басу, ата-ана үшін сағыныш пен қуаныштың қатар жүруі. Қыз — елдің көркі, отбасының ырысы ретінде алынған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ата-ана жауапкершілігін де, отбасы қуанышын да еске салады. Мысалы, ата-ана баласының тәрбиесіне, оқуына, мінезіне ерекше көңіл бөліп, оның ертеңгі күні өз жолын табуына жағдай жасайды. Сонда «бала — артта қалған із» дегеннің мәні анық көрінеді: жақсы тәрбие — өмірдің ең берік жалғасы.
Baqyt - uzatylǵan qyz.