Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
150.7K
Қаралым
165
Орташа
Сұрыптау:
Бала - ананың бауыр еті, көз нұры.
**Негізгі мағынасы** «Бала – ананың бауыр еті, көз нұры» деген мақал ананың балаға деген сүйіспеншілігі мен мейірімінің...
Құданың құдасы - құнан қойдың сорпасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың да өз сатылары, өз жақындығы бар екенін аңғартады. Тура мағынасында алыстау, ж...
Ата-ананың қадірін,
Балалы болғанда білерсің.
Ағайынның қадірін,
Жалалы болғанда білерсің.
Балалы болғанда білерсің.
Ағайынның қадірін,
Жалалы болғанда білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана мен ағайынның шын қадірі адам басына іс түскенде, өмірдің ауыртпалығын көргенде а...
Қатыныңмен дос бол,
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға кіммен аралассаң, соның ықпалы өзіңе тиетінін айтады. Жақсы жармен тату болсаң, үй...
Бас жарылса, бөрік ішінде,
Қол сынса, жең ішінде.
Қол сынса, жең ішінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқа шыққан дауды, кемшілік пен жараны өз үйіңнің, өз ортаңның ішінде шеш дегенді білді...
Ананың ізін қыз басар,
Әкенің ізін ұл басар.
Әкенің ізін ұл басар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың ата-ана жолын жалғастыратынын білдіреді. Қыз бала анасының ісіне, мінезіне, үй і...
Алты аға бірігіп әке болмас,
Жеті жеңге бірігіп ана болмас.
Жеті жеңге бірігіп ана болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстықтың қадірін терең ұқтырады. Тура мағынасында алты аға жиналса да, бір әкенің орнын...
Нағашы жұрт
жақсылығыңа сүйінеді,
жамандығыңа күйінеді.
әрқашан тілеуіңді тілейді,
тілеуқорлық ниеті билейді.
жақсылығыңа сүйінеді,
жамандығыңа күйінеді.
әрқашан тілеуіңді тілейді,
тілеуқорлық ниеті билейді.
**Негізгі мағынасы** Нағашы жұрт — жиенге әрдайым мейіріммен қарайтын, қуанышын бөлісіп, қайғысына ортақтасатын жақын ту...
Бір баласы бардың,
Шығар-шықпас жаны бар.
Екі баласы бардың,
Жүрегінде жалы бар.
Шығар-шықпас жаны бар.
Екі баласы бардың,
Жүрегінде жалы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала санына қарай ата-ананың көңіл күйі мен жауапкершілігін бейнелейді. Бір ғана баласы б...
Бала - артта қалған із,
Бақыт - ұзатылған қыз.
Бақыт - ұзатылған қыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өміріндегі ең қымбат екі құндылықты салыстырып тұр. «Бала – артта қалған із» деге...
Бәйтерек бұтағымен,
Адам ұрпағымен жасайды.
Адам ұрпағымен жасайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бәйтерек ағашы бұтағымен, жапырағымен толықсып, өсіп-өркендейді. Астарл...
Отбасының сәні - сыйластық,
Достық сәні - қимастық.
Достық сәні - қимастық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасының да, достықтың да көркі сыртқы байлықта емес, ішкі жылылықта екенін айтады. Отба...
Отан - қуат,
Отбасы - шуақ.
Отбасы - шуақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал Отан мен отбасының адам өміріндегі ең басты екі тірек екенін білдіреді. Отан — адамның ел...
Анасын көріп қызын ал,
Аяғын көріп асын іш.
Аяғын көріп асын іш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы келбетіне ғана емес, шыққан тегіне, тәрбиесіне қарап бағалау керек екенін а...
Күйеу күл астында.
**Негізгі мағынасы** «Күйеу күл астында» деген мақал күйеудің, яғни жас отаудың иесінің, сырт көзге байқала бермейтін,...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.