Шақырғанға бармасаң, шақыруға зар боларсың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Шақырған жерге уақытында барып, адамдардың ықыласын аяқасты етпеу керек. Егер біреудің шақыруына немқұрайлы қарап, бармасаң, кейін өзіңе де сол адамнан немесе жұрттан қолдау, құрмет азаюы мүмкін. Астарлы мағынасы — адам қарым-қатынаста салқындық көрсетсе, кейін өзі де сондай жауап көреді. Бұл мақал өзара сыйластық пен ілтипаттың қадірін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «шақыру» — жай ғана қонаққа бару емес, құрмет көрсету, байланыс орнату белгісі. Ал «зар боларсың» сөзі өкінішті, таршылықты, біреудің көмегіне немесе ықыласына мұқтаж күйді білдіреді. Яғни, біреудің көңілін қалдырған адам кейін сол мейірімнің жетіспеуін сезеді. Бұл жерде адам арасындағы сыйластық сауда сияқты емес, бірақ жауап қайтарымы бар рухани байланыс ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал достықта, туыстықта, әріптестік қатынаста өте орынды айтылады. Мысалы, әріптесің мерейтойына не шағын басқосуға бірнеше рет шақырып, сен үнемі сылтау айтып бармасаң, кейін ол да саған керек кезде салқын қарауы мүмкін. Сондықтан адам шақыруды құрметтеп, мүмкіндігінше жауап қатуы керек.