Жасы кіші ініні
Ақылы асса, аға түт.
Жасы үлкен ағаны
Жақсы сыйлап, жаға тұт.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың түйіні — жастың үлкен-кішісіне қарамай, ақылы мен адамдық қасиеті жоғарыны құрметтеу. Жасы кіші інінің ақылы асып түссе, оны да аға тұтып, сыйлаған жөн; ал жасы үлкен ағаны әрдайым қадірлеп, төрден орын берген дұрыс. Яғни, туыстықтағы сыйластық жасқа ғана емес, парасатқа, мінезге және адамдыққа да сүйенеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «аға түту» — біреуді үлкен көріп, құрметтеу деген ұғымды білдіреді. «Жаға тұту» да сол сияқты, жақын тартып, ардақтау мағынасында айтылады. Мұнда іні мен аға — тек туған бауыр емес, жалпы адамдар арасындағы қарым-қатынастың белгісі. Кіші болса да ақылы асқан жанның қадірі бар, ал жасы үлкен адамның орны бөлек деген ой астарланып тұр.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал ұжымда, отбасында, достық ортада жиі еске түседі. Мысалы, жұмыста жасы кіші қызметкер тәжірибелі әріптеске пайдалы кеңес берсе, оның ойын менсінбей тастамай, тыңдай білу керек. Сол сияқты үлкен жастағы адамның да сөзі мен тәлімін құрметтеу — мәдениеттің белгісі.
Aqyly assa, aǵa tút.
Jasy úlken aǵany
Jaqsy syılap, jaǵa tut.