Имандылық иірімдері туралы — 4-бет 563
Сұрыптау:
Ауру берген Құдай әл де береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адамға келген ауруды да, оны жеңілдететін немесе жазатын күшті де Құдай…
Аурудың зардабын ауру баққан біледі.
Негізгі мағынасы Аурудың не екенін, оның қаншалықты ауыр екенін сол дертті бастан кешкен адам ғана терең түсінеді. Бұл…
Ауруын жасырған ажалынан бұрын өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ауырған адам дертіне дер кезінде қаралмаса, жасырса, ауру асқынып…
Аш адам Құдайын ұмытады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аш жүрген адам қарнының қамын ойлап, басқа нәрсені естен шығарады…
Ашу - ақылдың дұшпаны,
Нәпсі - иманның дұпшаны.
Нәпсі - иманның дұпшаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды ашуға ерік бермеуге, нәпсіні тыйып, сабыр мен парасатты жоғары қоюға үндейді. Тура…
Күнде бір мақал
«Имандылық иірімдері туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ашу қысқан адам Аллаға ала көзбен қарайды.
Негізгі мағынасы Ашу адамның ақылын тұмандандырып, сабырын жоғалтады. Ашуға берілген жан өз жағдайын дұрыс бағаламай…
Әдеп - ар жемісі,
Ұят - адамдық белгісі.
Ұят - адамдық белгісі.
Негізгі мағынасы Әдеп — адамның ішкі мәдениетінен, тәрбиесінен, көрген өнегесінен туатын қасиет. Ал ар — адамның…
Әдептілік, ар-ұят -
Адамдық белгісі.
Тұрпайы мінез, тағы жат -
Надандық белгісі.
Адамдық белгісі.
Тұрпайы мінез, тағы жат -
Надандық белгісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды адам ететін басты қасиет — әдеп, ар-ұят екенін айтады. Әдепті, ұятты адам өз мінезін…
Әділдік - ана сүті.
Негізгі мағынасы «Әділдік - ана сүті» деген мақал әділдіктің адамға ең кішкентай кезден-ақ сіңуі керек қасиет екенін…
Әділдікке жан құрбан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әділдік үшін адам өз жанын да қиюға дайын деген ойды білдіреді. Астарлы…
Әділдіксіз қайыр жоқ.
Негізгі мағынасы Әділдік жоқ жерде шын береке де, тұрақты игілік те болмайды. Бұл мақал тура мағынасында бір істің әділ…
Әжім - әжемнің әрі,
Демеңіз оны кәрі,
Кәрінің сөзі - дәрі.
Демеңіз оны кәрі,
Кәрінің сөзі - дәрі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қарт адамның, әсіресе әженің әжімі мен кәрілігін кемшілік деп қарамауға үйретеді. Тура…
Әйелдің абыройы - дақ түспеген ары.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйел адамның қадір-қасиеті оның ар-намысымен өлшенетінін айтады. Тура мағынасында, «абырой»…
Әйелдің пірі - Бибі Фатима
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйел затын құрметтеуді, аналық мейірім мен ибалықты биік қоюды білдіреді. Тура мағынасында…
Әкеге бағыну - Аллаға бағыну,
Әкеге қарсылық - Аллаға қарсылық.
Әкеге қарсылық - Аллаға қарсылық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әкенің айтқанын тыңдау, оның ақыл-кеңесін орындау. Астарлы мағынасы — әке…
Әкімге қарсы келме,
Күніңе кемшілік келер,
Молдаға қарсы келме,
Дініңе кемшілік келер.
Күніңе кемшілік келер,
Молдаға қарсы келме,
Дініңе кемшілік келер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал билік иесіне де, дін жолын ұстанған адамға да орынсыз қарсы келмеуді ескертеді. Тура…
Әлі кеткен Құдайға тапсырады .
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қолынан іс келмей, қайраты қайтқанда, шарасыз күйге түскенін білдіреді. Тура…
Әрлі болғанша, арлы бол.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сыртқы сұлулығы мен сән-салтанатынан гөрі, ішкі тазалығы мен адамгершілігі маңызды…
Әуеліде «бар» болып, ақырында «жоқ» болу шариғатқа қилап.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның дәулеті, беделі не мүмкіндігі бір кезде бар болып, кейін жоққа айналса, оған сақ…
Әулие аттаған оңбайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әулиенің басқан жерін, яғни қасиетті орынды аяқасты ету жақсылық…
Әулие әуелі өзін жарылқасын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның алдымен өз ісін, өз жағдайын реттеуі керегін білдіреді. Тура мағынасында «әулие»…
Әулие де қасындағысын қолдайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тіпті әулие, яғни өте қасиетті, биік рухани деңгейдегі адам да қасындағы…
Бабадан асқан әз бар ма,
Батадан асқан сөз бар ма?!
Батадан асқан сөз бар ма?!
Негізгі мағынасы Бұл мақал ата-баба аманаты мен батаның қадірін жоғары қояды. «Бабадан асқан әз бар ма» дегені — атадан…
Байғұстың асын «біссіміллә» құртады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның бар азғана асын «біссіміллә» деп отырып тауысып жіберуге…
Байдан ауысады, балдан жұғысады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал байлықтың да, жақсы қасиеттің де айналаға тарайтынын білдіреді. Тура мағынасында бір адамнан…
Байда пейіл болса,
Кедейде мейір болады.
Кедейде мейір болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның қолында дүние көп болса да, оның пейілі кең болмаса…
Байлыққа жомарттық жарасады.
Негізгі мағынасы Байлық адамның қолына қонған кезде, оны ұстап тұратын ең көркем мінез — жомарттық. Мақал тура…
Бай мейірімінен Күн мейірі.
Негізгі мағынасы Мақал байдың мейірімінен күннің мейірі артық, сенімдірек дегенді білдіреді. «-нен» жалғауы мұнда…
Бақсыға ауруды қаратсаң,
«Пақыр, - дейді,
Қара ешкінің өкпесімен қақтыр», - дейді.
«Пақыр, - дейді,
Қара ешкінің өкпесімен қақтыр», - дейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бақсыға ауырған адамды көрсетсең, ол емнің орнына түрлі ырым-сырым айтып…
Баланың аузымен періште сөйлейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, астарлы мәні басым. Халық баланың тілі таза, ниеті кіршіксіз, ойы…
Бар пәледен ұят сақтайды.
Негізгі мағынасы «Бар пәледен ұят сақтайды» деген мақал адамның ар-ұяты оны талай жамандықтан, оғаш қылықтан, теріс…
Басқа салса Алла,
Не көрмейді пенде.
Не көрмейді пенде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның басына түскен ауыртпалықты, сынақ пен қиындықты сабырмен көтеру керегін білдіреді…
Басы ауырып , балтыры сыздамағанның
Тәңіріменен ісі жоқ .
Тәңіріменен ісі жоқ .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — басы ауырып, балтыры сыздамайтын, яғни денсаулықтың қадірін жеке…
Бата - бастан, су - аяқтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бата адамға ең алдымен басынан, яғни жоғарыдан беріледі, ал су төменнен…
Бата ескірмейді.
Негізгі мағынасы «Бата ескірмейді» деген мақалдың тура мағынасы — берілген ақ тілекті, ізгі дұғаны уақыт тоздырмайды…
Баталы құл арымас,
Батасыз құл жарымас.
Батасыз құл жарымас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — батасы бар адам кемімейді, жолы ашық болады; ал батасыз, яғни ақ тілек…
Баталы құл батар,
Батасыз ұл қатар.
Батасыз ұл қатар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: батасы бар адам қиындыққа да төтеп береді, ал батасыз өскен ұл өз жолын…
Баталы құлға бақ қонар.
Негізгі мағынасы Баталы құлға бақ қонар дегені — үлкеннің ақ батасы тиген, ниеті таза, еңбегі мен әрекеті дұрыс адамға…
Батыр жарқырап жүреді,
Қорқақ қалтырап жүреді.
Қорқақ қалтырап жүреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал батыр адам мен қорқақ адамның мінез-құлқын салыстырады. Батыр кісі қайратты, сенімді, жүзі…
Бекерден Тәңірім безер.
Негізгі мағынасы Мақалдағы «бекер» — бос жүрген, ісі жоқ, жалқау адам немесе пайдасыз, бос тірлік. Тура мағынасы: бекер…