Әжім - әжемнің әрі,
Демеңіз оны кәрі,
Кәрінің сөзі - дәрі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қарт адамның, әсіресе әженің әжімі мен кәрілігін кемшілік деп қарамауға үйретеді. Тура мағынасында, әжім — жастың белгісі, ал кәрі адамның сөзі — өмірден жиналған тәжірибенің жемісі. Астарлы мағынасы: үлкеннің айтқанын тыңда, өйткені оның әр сөзі талай сынақтан өтіп, ақылға айналған.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "әжім" — уақыттың ізі, өмірдің белгісі. "Әжемнің әрі" деу арқылы халық әженің көркі тек сырт келбетте емес, мейірімі мен даналығында екенін көрсетеді. Ал "кәрінің сөзі - дәрі" деген теңеу өте әсерлі: дәрі қалай ауруға ем болса, үлкеннің ақылы да адасқанға жөн сілтейді, көңілге медет, іске бағыт береді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал жас пен кәрінің арасындағы сыйластықты сақтауға шақырады. Мысалы, отбасы мүшелері үй мәселесін шешкенде, әженің немесе атаның пікірін тыңдап, олардың тәжірибесіне сүйенсе, қателік азаяды. Бұл — тек құрмет емес, өмірлік пайдасы бар даналық.
Demeńiz ony kári,
Káriniń sózi - dári.