Имандылық иірімдері туралы — 2-бет 563
Сұрыптау:
Ақкөңіл адамға біреудің сырқаты батады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақкөңіл, мейірімді адамның өзгенің ауырғанын, қиналғанын жүрегімен…
Ақкөңілден би қойсаң,
Бұрылмас сөзге арадан.
Қара жүректен би қойсаң,
Аузы кеппес парадан.
Бұрылмас сөзге арадан.
Қара жүректен би қойсаң,
Аузы кеппес парадан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әділдік пен адалдықтың құнын терең түсіндіреді. Егер би, яғни ел ішіндегі төреші, ақкөңіл…
Аққа зауал жоқ.
Негізгі мағынасы Аққа зауал жоқ деген сөз – ақиқат пен адал істің түбі жоғалмайтынын, әділдік ақыры жеңетінін…
Аққа қара жұқпайды.
Негізгі мағынасы «Аққа қара жұқпайды» деген мақалдың тура мағынасы — ақ түсті нәрсенің бетіне қара дақ бірден сіңбей…
Аққа Құдай жақ.
Негізгі мағынасы «Аққа Құдай жақ» деген мақалдың тура мағынасы — ақ, яғни таза нәрсеге Құдайдың жәрдемі мен қолдауы…
Күнде бір мақал
«Имандылық иірімдері туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Аққа құлып жоқ.
Негізгі мағынасы «Аққа құлып жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — ақ, таза нәрсені ешқандай құлыппен жауып ұстай…
Ақ қойдың қаны,
Ақ батаның заңы.
Ақ батаның заңы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақ ниет пен адал тілектің қадірін білдіреді. Тура мағынасында «ақ қойдың қаны» — құрбандық…
Ақсақалдың назасына қалма,
Сақалының ағы ұрады.
Патшаның жазасына қалма,
Өзі ұрмаса, астындағы тағы ұрады.
Сақалының ағы ұрады.
Патшаның жазасына қалма,
Өзі ұрмаса, астындағы тағы ұрады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды үлкеннің көңілін қалдырмауға, әділетті биліктен сақ болуға үндейді. Ақсақалдың назасы…
Ақсарбас шалынса,
Тілекті Тәңір қабылдар.
Тілекті Тәңір қабылдар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал құрбандық шалып, ақ тілек тілеген адамға Тәңірдің разылығы түсіп, тілегі орындалуы мүмкін…
Ақ сәлделі қожадан
Ақ жаулықты қатын артық.
Ақ жаулықты қатын артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы діндарлық пен көрініп тұрған абыройдың өзінен гөрі, ақылға қонымды, мейірімді…
Ақтың отын ақымақ өшірмейді.
Негізгі мағынасы «Ақтың отын ақымақ өшірмейді» деген мақал адал, таза, әділ істің жолын ешқандай аңғалдық та, келеңсіз…
Ақыл - Алланың сыйы.
Негізгі мағынасы Ақыл — адамға берілген ең үлкен рухани қазына, оны Алла сыйлаған қасиет деп таниды. Мақал тура…
Ақыл - ар-ұяттың күзетшісі.
Негізгі мағынасы Ақыл адамды дұрыс жолға бағыттап, ар-ұятын сақтап тұратын ішкі қорған сияқты. Тура мағынасында күзетші…
Ақылды арын қорғайды,
Сараң малын қорғайды.
Сараң малын қорғайды.
Негізгі мағынасы Ақылды адам ең алдымен өз арын, намысын, адамдық қадірін сақтайды. Ол үшін ар-ұят байлықтан да жоғары…
Ақылдыға ар қымбат,
Ақымаққа жан қымбат.
Ақымаққа жан қымбат.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды екі түрлі мінезбен салыстырады. Ақылды кісі үшін ең қымбат нәрсе — ар, яғни абырой…
Ақыл - жүректің суаты.
Негізгі мағынасы «Ақыл - жүректің суаты» деген мақал адамның ішкі дүниесі мен ой-санасының байланысын білдіреді. Тура…
Ақылың болса, арыңды сақта,
Ар, ұят керек әр уақытта.
Ар, ұят керек әр уақытта.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылдың ең басты міндеті — адамды дұрыс жолда ұстап, ар-ұятын қорғау екенін айтады. Яғни…
Ақымақ тойынса, туысқанын танымайды
Ақылды тойынса, тәубесінен жаңылмайды.
Ақылды тойынса, тәубесінен жаңылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі мінезі тоқшылықта, молшылықта немесе жақсы жағдайда байқалатынын айтады. Ақымақ…
Ақырзамаң боларда әулие көбейеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — заман ауырлап, ақырзаман таяғанда әулие көп көрінеді деген сөз. Астарлы…
Ала шапанды молда да бір,
Ала қанатты сауысқан да бір;
Екеуі де арам ниет:
жығылғанда - қасыңда, өлгенде - басыңда.
Ала қанатты сауысқан да бір;
Екеуі де арам ниет:
жығылғанда - қасыңда, өлгенде - басыңда.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай бірдей көрінгенімен, ішкі ниеті бұзық, пайдакүнем адамдарға сенбеу керек дегенді…
Алғыға қарап пікір ет,
Соңғыға қарап шүкір ет.
Соңғыға қарап шүкір ет.
Негізгі мағынасы Мақал адамға өз жағдайын дұрыс бағалауды үйретеді. «Алғы» — алда кеткен, өзіңнен озған адам, ал…
Алғыс алған тек те емес,
Қарғыс алған көктемес.
Қарғыс алған көктемес.
Негізгі мағынасы Алғыс алған адамға жол ашылады, ісі оңға басады, елдің ықыласына бөленеді деген ой айтылады. Ал қарғыс…
Алдау бар жерде ақиқат жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: алдау болған жерде шындық айтылмайды, ақиқат көрінбейді. Астарлы мағынасы…
Алдау мен өтірік - сұмның ісі.
Негізгі мағынасы Алдау мен өтірік айтатын адам — сұм, яғни ниеті бұзық, екіжүзді кісі деген ой айтылады. Мақал тура…
Алла асыраған пенде аш болмайды .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Алла Тағала қамқорлығына алған пендені аш қалдырмайды, несібесін береді…
Алла бермегенді молда бермейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адамға берілмеген несібе, ырзық, бақ немесе мүмкіндік қолдан жасауға…
Алла білгенді молда білмес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсені Алла толық білсе де, оны діндар адам, яғни молда біле…
Аллаға жағайын десең , азаның болсын ,
Қазыға жағайын десең , қазаның болсын.
Қазыға жағайын десең , қазаның болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуге ұнау, көңілін табу үшін белгілі бір нәрсең болуы керек деген ой…
Аллаға шек жоқ .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Алланың шегі, шеті жоқ деген сенім. Астарлы мағынасы — Жаратушының…
Алла деген зор болмас,
Ақтық жолы тар болмас.
Ақтық жолы тар болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал Алланың құдіреті шексіз, әділдігі мен мейірімі кең екенін білдіреді. Тура мағынасында…
Алла - жалғыз , аты - тоқсан тоғыз .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Алла біреу, бірақ Оның тоқсан тоғыз көркем есімі бар деген сенім. Астарлы…
Алла ісінде арман жоқ,
Табылған сөзде жалған жоқ.
Табылған сөзде жалған жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды шындыққа, тәубеге және сенімге шақырады. Бірінші жолда Алланың ісінде, яғни…
Алла кешірер , аруақ кешірмес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — Алла Тағала кешірімді, пенденің күнәсін кешіруі мүмкін, ал аруақ, яғни…
Алланың берейін деген құлына
Оннан - мұннан құралар ,
Оннан - мұннан құралар ,
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түпкі ойы — Алла несібені өзі береді, ал ол несібе кейде бір жерден емес, әр тараптан…
Алланың бір аты - шындық .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — шындықты айту, ақиқатқа жүгіну Алланың қасиетті сипатына жақын, ең биік…
Алланың өзі де рас , сөзі де рас .
Негізгі мағынасы Алланың бар екені де, Оның сөзі мен әмірі де ақиқат деген ой айтылады. Бұл сөз адамды күмәннан арылып…
Алты жыл аш болсаң да,
Ата салтын ұмытпа.
Ата салтын ұмытпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қаншалықты қиындық көрсе де, тұрмысы тарылып, аштық пен жоқшылыққа ұшыраса да…
Алтын алма, алғыс ал,
Алғыс алтын емес пе.
Алғыс алтын емес пе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның алған дүниесіне емес, көрген жақсылығына, еткен қызметіне шынайы ризалық білдірудің…
Алтынды адал қол да,
арам қол да ұстайды.
арам қол да ұстайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алтынды адал адам да, арам адам да ұстай алады. Астарлы мағынасы — байлық…
Алтынды тот баспайды.
Негізгі мағынасы Алтын — өте қымбат, таза әрі берік металл. Тот басу көбіне темір сияқты арзандау, тез бұзылатын…