Бабадан асқан әз бар ма,
Батадан асқан сөз бар ма?!
«Бабадан асқан әз бар ма, Батадан асқан сөз бар ма?!» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ата-баба аманаты мен батаның қадірін жоғары қояды. «Бабадан асқан әз бар ма» дегені — атадан қалған өнеге, тектілік, жол-жоралғыдан артық қазына жоқ деген ой. Ал «Батадан асқан сөз бар ма?!» дегені — ақ тілекпен, шын жүректен айтылған бата ең әсерлі, ең қасиетті сөз екенін білдіреді. Демек, адамға бағыт беретін, жолын ашатын рухани күш — үлкеннің батасы мен жақсы тәрбиесі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «баба» — тек бір адам емес, тұтас ата-тек, ұрпақ сабақтастығы, елдік тәрбие. «Әз» сөзі құрмет, қасиет, асылдық мағынасын береді. Ал «бата» — жай тілектен биік, киелі сөздің бейнесі. Халық ұғымында бата жүрекке қуат, іске береке, жолға жарық береді. Сондықтан бұл жолдар сөздің де, тілек пен тәрбиенің де рухани салмағын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақал үлкенді сыйлау, ата дәстүрін ұмытпау, бата алудың мәнін түсіндіру үшін айтылады. Мысалы, жас отбасы үйленерде ата-әжесінен бата алып, үлкендердің ақ тілегін ерекше құрметтейді. Бұл олардың жаңа өмірге ізгі ниетпен қадам басуына дем береді.
Batadan asqan sóz bar ma?!