Басы ауырып , балтыры сыздамағанның
Тәңіріменен ісі жоқ .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — басы ауырып, балтыры сыздамайтын, яғни денсаулықтың қадірін жеке сезінбеген адамда уайым да, қам да аз болады. Астарлы мағынасы — қиындық көрмеген, таршылық пен сырқаттың дәмін татпаған кісі көбіне өмірдің шын бағасын, Құдайға тәубе етудің, сабыр қылудың мәнін терең түсінбейді. Адам өз басынан өткерген сынақ арқылы ғана мейірімге, шүкіршілікке, ізгі ойға келеді.
Образдар мен теңеулер
«Басы ауыру» мен «балтыры сыздау» — адамның тән азабы ғана емес, тіршіліктегі ауыртпалықтың, мұң мен күйзелістің бейнесі. «Тәңіріменен ісі жоқ» деген тіркес мұнда дінсіздік емес, қайта жүрекке салмақ түспеген, рухани ізденіске келмеген бейқам күйді аңғартады. Яғни ауырсыну — адамды ойлантатын, есейтетін белгі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал денсаулықтың, қиындықты түсінудің қадірін еске салғанда айтылады. Мысалы, адам ұзақ уақыт ауырмай жүріп, дәрігердің кеңесін елемей, күтінбесе, ауруға шалдыққанда ғана сақтықтың маңызын түсінеді. Сонда бұл мақал «сынақ көрмей, сабақ та толық болмайды» деген ойды жеткізеді.
Táńirimenen isi joq .