Бекерден Тәңірім безер.
«Бекерден Тәңірім безер.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Мақалдағы «бекер» — бос жүрген, ісі жоқ, жалқау адам немесе пайдасыз, бос тірлік. Тура мағынасы: бекер жүрген жаннан Тәңірдің өзі безеді, яғни теріс айналады. Астарлы мағынасы — еңбексіз, мақсатсыз өткен өмірге береке де, жақсылық та бітпейді; ырыс қимылдаған, талпынған адамға қонады. Халық жалқаулықты тек жеке кемшілік емес, Жаратушы да ұнатпайтын әдет деп санап, адамды еңбекке шақырған.
Образдар мен теңеулер
«Тәңірім» — көне түркі танымындағы Жаратушы, ал «безеру» — жиіркеніп, теріс айналу. Ең жоғары күштің өзі безеді деп айту — бекерліктің қаншалықты жаман әдет екенін әсірелей көрсетудің тәсілі. Бір ауыз сөзге діни сенім мен тұрмыстық тәжірибе қатар сыйған: ісі жоқ адам — берекесіз адам. Сондықтан ел еңбекқорлықты ұрпаққа жастайынан сіңіруге тырысқан.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бүгін мақал жалқаулыққа, уақытты босқа өткізуге қарсы айтылады. Мысалы, жас жігіт жұмыс іздемей, күні бойы телефон ақтарып отырса, атасы оған: «Бекерден Тәңірім безер, балам, қолыңа бір кәсіп ал», – деп ақыл айтады. Мақалдың мәні — адамның өз өміріне жауапты болуы, күнін пайдалы іспен толтыруы.