Имандылық иірімдері туралы — 3-бет 563
Сұрыптау:
Алтын көріп періште жолдан тайған.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тіпті періште сияқты таза, пәк жанның өзі алтынды көрсе, жолынан тайып…
Аманат, аманатқа қылма қиянат.
Негізгі мағынасы Аманат — біреудің сеніп тапсырған нәрсесі, сөзі, міндеті не құпиясы. Бұл мақал сол сенімге қиянат…
Аманат аман сақтайды.
Негізгі мағынасы Аманат деген — біреудің сеніп тапсырған заты, сөзі немесе міндеті. «Аманат аман сақтайды» деген мақал…
Ананың басқан жерінде пейіш бар.
Негізгі мағынасы Ананың жүрген жері де, басқан ізі де қасиетті деген ой айтылады. Бұл мақал ананың қадірі мен…
Ананың қақы - Құдайдың қақы.
Негізгі мағынасы «Ананың қақы - Құдайдың қақы» деген мақал ананы құрметтеу, оның ақ сүтін, мейірімін, еңбегін өтеу — ең…
Күнде бір мақал
«Имандылық иірімдері туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ана сүтін ақтамағанды ешкім жақтамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ананың ақ сүтін ақтау — баланың ең басты парызы екенін білдіреді. Ана баланы дүниеге әкеліп…
Ана тілін алмаған - арсыз.
Негізгі мағынасы Ана тілін, яғни ананың ақылын, тәрбиесін, өсиетін тыңдамай өскен адам әдептен алыстап, ар-намысын…
Ант бұзған оңбайды,
Салт бұзған сорлайды.
Салт бұзған сорлайды.
Негізгі мағынасы Ант бұзған адамға сенім жоғалады, өйткені берген сөзінен тайған кісі өз абыройын да, ел ішіндегі…
Анығын айту - адалдық,
Ала сөйлеу - арамдық.
Ала сөйлеу - арамдық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шындықты тура айту адамның адалдығын көрсететінін, ал сөзді бұрмалап, екіұшты сөйлеу…
Арам, арам түбі - реніш,
Адал, адал түбі - кеніш.
Адал, адал түбі - кеніш.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: арам жолмен келген істің соңында реніш, өкініш, көңіл толмаушылық қалады…
Арам - ауыр, ақ - жеңіл.
Негізгі мағынасы Арам жолмен табылған нәрсенің салмағы ауыр дегені — ол адамның көңіліне тыныштық бермейді, ұят пен…
Арам әрекет елден кеткізер.
Негізгі мағынасы Арам әрекет дегеніміз — өтірік, қулық, ұрлық, қиянат сияқты теріс іс. Мақалдың тура мағынасы: мұндай…
Арамдық қып ішкен ас,
Ішіңе барып, болар тас.
Ішіңе барып, болар тас.
Негізгі мағынасы Арам жолмен табылған немесе біреудің ақысына, обалына қалған ас адамның бойына сіңіп, береке бермейді…
Арамдықты адалдық жеңеді,
Жамандықты адамдық жеңеді.
Жамандықты адамдық жеңеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — арам істің, жаман әрекеттің түбі жеңілмейді, ал адалдық пен адамгершілік…
Арамдықты адалдық жеңеді,
Жамандықты амандық жеңеді.
Жамандықты амандық жеңеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде жамандық пен арам пиғылдың түбі ұзаққа бармайтынын білдіреді. Арамдық істеген адам…
Арамнан алған түйеден
Адалдан алған түйме артық.
Адалдан алған түйме артық.
Негізгі мағынасы Арам жолмен алынған үлкен пайдадан гөрі, адал жолмен келген аз ғана дүниенің қадірі жоғары. Мақал…
Арамнан жиған дәулет емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адал емес жолмен келген байлықтың шын дәулет саналмайтынын білдіреді. Тура мағынасы — арам…
Арамның адымы қысқа.
Негізгі мағынасы Арамның адымы қысқа деген мақалдың тура мағынасы — арам ниетпен, жаман жолмен жүрген адамның қадамы…
Арға - мінәжат.
Негізгі мағынасы «Арға — мінәжат» деген сөз адамның ең биік өлшемі — ар-ұяты екенін білдіреді. Тура мағынасында мінәжат…
Ар жазасы бар жазадан ауыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ең ауыр қасіреті – сыртқы жаза емес, ішкі ардың азабы екенін білдіреді. Яғни адам…
Ар қиналмай, жан қиналмайды.
Негізгі мағынасы Ар қиналмай, жан қиналмайды деген мақал адамның ішкі ары таза, ұяты ояу болса, ол міндетті түрде…
Арлану - ақылдың ісі.
Негізгі мағынасы Арлану — адамның өз ісіне, сөзіне, мінезіне сын көзбен қарап, ар-ұятты жоғары қоюы. Бұл мақал тура…
Ар сатып ырыс жинама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға ар-намысын, ұятын, адамдық қадірін дүние мен пайдаға айырбастамауды ескертеді. Тура…
Арсыз - адамның қоры.
Негізгі мағынасы «Арсыз - адамның қоры» деген мақал ар-ұяттан айырылған адамның қадірі болмайтынын білдіреді. Мұндағы…
Арсыздықтың
адамды жеңетін де жері бар.
адамды жеңетін де жері бар.
Негізгі мағынасы Арсыздық адамды кейде күшпен емес, ұятсыздық, бетсіздік, әдепсіздік арқылы жеңеді. Яғни адам өз…
Арсыз қолым істеді,
Арлы бетім ұялды.
Арлы бетім ұялды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы ар мен ұяттың құнын терең көрсетеді. Тура мағынасы бойынша, қол қателік…
Аруақ аттаған оңбайды.
Негізгі мағынасы «Аруақ аттаған оңбайды» деген мақал ата-баба рухын, өткеннің аманатын, елдің киесін сыйламаған адам…
Аруақты жерден ат үркеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қасиетті, киелі, ата-баба ізі қалған жерге ат та тосырқап, үркіп тұрады…
Арудың әміршісі - ары.
Негізгі мағынасы «Арудың әміршісі - ары» деген мақалдың тура мағынасы: сұлу, инабатты қыздың өз ісіне, сөзіне…
Ар-ұят пен ақыл - мінез сауыты.
Негізгі мағынасы Ар-ұят пен ақыл адам мінезін қорғайтын ең берік қалқан іспетті. Мұнда тура мағынада «сауыт» — жаудан…
Арық көңіл - жарық.
Негізгі мағынасы Адамның көңілі кең, ниеті таза, пейілі ақ болса, оның ішкі әлемі нұрланып тұрады деген ой айтылады…
Арын сатып ер болмас,
Ажарын сатып сері оңбас.
Ажарын сатып сері оңбас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өз қадірін, намысын, арын жоғалтып, арзан пайдаға сатса, шын мәніндегі ер де, сері де…
Арыңды жеме, барыңды же.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында «ар-намысыңды қорлама, қолыңдағы несібеңді қанағат қыл» деген ойды…
Ары таза нар жүгін көтереді.
Негізгі мағынасы Ары таза, ниеті адал адам ауыр істен де қашпайды, жауапкершілікті мойнына алып, елге пайдасын…
Ас атасы - нан,
Сөз атасы - абыз.
Сөз атасы - абыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі үлкен құндылықты қатар қояды: ас пен сөз. «Ас атасы - нан» дегені — нанның тіршіліктегі…
Ас та бір несібе.
Негізгі мағынасы «Ас та бір несібе» деген мақалдың тура мағынасы — адамның ішіп-жейтін тағамының өзі де несібе, яғни…
Асыл айнымас, алтын шірімес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша асыл зат та, алтын да уақыт өте бұзылмайды, сапасын жоғалтпайды…
Асыңды ішейін, аяғыңды тебейін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда ауыр, тіпті қатыгез сөз сияқты естіледі. Тура мағынасы — «асыңды ішіп…
Ата қарғысы - оқ.
Негізгі мағынасы «Ата қарғысы - оқ» деген мақал әкенің наласы өте ауыр, әсері қатты болады дегенді білдіреді. Тура…
Атпа, достым, ұларды,
Бұзба тобын олардың,
Тау бұлбұлы солардың,
Мен жырына құмармын.
Бұзба тобын олардың,
Тау бұлбұлы солардың,
Мен жырына құмармын.
Негізгі мағынасы Бұл жолдарда ақын табиғаттағы құстарға, әсіресе ұларға қиянат жасамауды өтінеді. Тура мағынасында…