Әрлі болғанша, арлы бол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның сыртқы сұлулығы мен сән-салтанатынан гөрі, ішкі тазалығы мен адамгершілігі маңызды екенін айтады. «Әрлі» дегені — көркі бар, әдемі, сәнді деген ұғым. Ал «арлы» — ұяты бар, намысы биік, адал, таза мінезді адам. Яғни, адамның бет-бейнесі әдемі болғаннан пайда аз, егер жүрегі мен ісі дұрыс болмаса. Халық осы сөз арқылы ең алдымен арды сақтауды, ұятты жоғалтпауды, кісілікке мән беруді өсиет етеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалда «әр» мен «ар» сөздері әдейі үндестіріліп алынған. Бұл — сыртқы сән мен ішкі қадірді салыстыратын көркем тәсіл. «Әрлі» — көзге көрінетін сұлулықты, ал «арлы» — көзге көрінбейтін, бірақ адамның шын бағасын ашатын рухани байлықты білдіреді. Осы арқылы халық арды адам өміріндегі ең биік өлшемнің бірі етіп көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал әлеуметтік желідегі жасандылыққа, тек сыртқы көрініске елітпей, шынайы мінез бен адалдықты таңдауға үндейді. Мысалы, біреу киімі қымбат, сөзі әдемі болғанымен, уәдесінде тұрмаса, адамдар оны сыйламайды. Ал қарапайым киінсе де, сөзіне берік, ісіне адал жан қадірлі болады.