Пайғамбардың қасында шадияр кісі ме
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: пайғамбардың қасында оның дәрежесіне тең, оған қарсы тұрар адам болмайды. Астарлы мағынасы: беделді, абыройлы, ақылды адамның жанында өзін асыра көрсету, онымен таласу орынсыз. Мұнда біреудің қадірін, орнын, деңгейін тану керек деген ой жатыр. Яғни, үлкеннің алдын кесіп сөйлемей, лайықты жерде инабат сақтау қажет.
Образдар мен теңеулер
«Пайғамбар» сөзі ең жоғары қасиет пен мәртебені білдіретін бейне ретінде алынған. Ал «қасында шадияр кісі» деген тіркес сол биік тұлғаның жанында ерсі көрінетін, шамасы келмейтін адамды меңзейді. Бұл жерде салыстыру арқылы адамның өз орнын білуі, орынсыз дарақылықтан сақтануы көрсетіледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кәсіби ортада, оқу орнында не отбасында үлкен тәжірибесі бар адамның сөзін тыңдау керек деген мағынада қолданылады. Мысалы, көп жыл тәжірибесі бар ұстаздың әдісіне жас маман жөнсіз қарсы шыға бермей, алдымен түсініп алғаны дұрыс. Сонда ғана сыйластық сақталып, ортақ іс те алға басады.