Сопы үгітшіл келеді,
Молда үмітшіл келеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сыртқы бейнесі діндар, уағыз айтқыш адамдардың сөзі көбіне үмітке, жұбанышқа, ақыретке, сауап пен кешірімге сүйенетінін меңзейді. Тура мағынасында сопы да, молда да адамдарға ақыл айтып, имандылыққа шақырады. Астарлы мағынасы — сөз көп айтылғанмен, оның бәрі бірдей іс пен шынайы мінезге айнала бермейтінін ескерту. Яғни, насихат айту оңай, ал сол айтқанды орындау қиын.
Образдар мен теңеулер
«Сопы» — тақуалықты, рухани тазалықты білдіретін бейне. «Үгітшіл» сөзі оның жұртқа ақыл айтатын, насихатшы мінезін көрсетеді. «Молда» — діни білім иесі, ал «үмітшіл» — адамдарды күдер үзбеуге, жақсылық күтуді үйрететін тұлға ретінде алынған. Мұнда екі образ да бір бағытты: сөзбен тәрбиелеу, рухани демеу беру идеясын танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көп сөйлеп, ақыл айтатын, бірақ өзі сол кеңеске сай өмір сүрмейтін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір адам өзгелерге үнемі сабырлы болуды, артық сөзден қашуды үйретіп жүріп, өзі ашуға тез берілсе, жұрт осы мақалмен оның қайшылығын меңзей алады.
Molda úmitshil keledi.