Өмір барда қаза бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Өмір барда қаза бар» деген мақалдың тура мағынасы — адам тірі жүрген жерде өлім де бар, яғни өмір мен қаза қатар жүреді. Астарлы мағынасы — адам бұл дүниеде мәңгі емес, сондықтан өмірдің өткіншілігін түсініп, әр күніңді қадірлеу керек. Бұл сөз адамды сабырға, тәубеге, дайындыққа шақырады: жақсылыққа да, қайғыға да психологиялық тұрғыдан бекем бол деген ой айтады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «өмір» мен «қаза» — бір-біріне қарама-қарсы, бірақ ажырамас екі ұғым. Мұнда өмірдің жарығы мен қазаның қаралы сәті қатар елестетіледі. Яғни адам қуанышқа мәз болып, қайғыны ұмытпайды; бәрі өткінші екенін сезінеді. Бұл образ өмірдің тұрақсыз, сынаққа толы екенін білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал күтпеген оқиғаға сабырмен қарауға, өмірдің құнын түсінуге қолданылады. Мысалы, денсаулығына салғырт қарап жүрген адамға біреу ауыр сырқат жайлы ескерткенде, «өмір барда қаза бар, сондықтан сақ жүр» деп айтуға болады. Бұл — қорқыту емес, өмірді бағалауға жетелейтін ескерту.