Имандылық иірімдері туралы — 14-бет 563
Сұрыптау:
Тірі адамның наласынан
Аруақтың наласы жаман .
Аруақтың наласы жаман .
Негізгі мағынасы Бұл мақал тірі адамның қарғысы мен наласының өте ауыр, қауіпті екенін білдіреді. Адамның көзі тірі…
Тойған ас түске жетпес,
Пейіл естен кетпес.
Пейіл естен кетпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адам тоя жеген асын ұзақ уақытқа дейін ұмытпайды, бірақ одан да маңыздысы…
Тойсаң тоба қыл.
Негізгі мағынасы «Тойсаң тоба қыл» деген мақал адамға қанағат пен шүкірді ескертеді. Тура мағынасында, қарны тойған…
Тоны жаманды ит қабар,
Көңілі жаманды Құдай табар.
Көңілі жаманды Құдай табар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тонның жамандығы итке ілік болатындай, сыртқы кемшілік те байқалып қалады…
Туғанына бұрғаны,
Биді Құдай ұрғаны.
Биді Құдай ұрғаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: би өзіне туыс, жақын адамға қарай бұрса, яғни әділ үкімнен ауытқыса, оның…
Күнде бір мақал
«Имандылық иірімдері туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Тумақ болса, өлмек бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — дүниеге келген әрбір жан иесі бір күні өмірден өтеді. Астарлы мағынасы…
Тумақ - парыз, өлмек - міндет.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының өмірге келуі де, өмірден өтуі де заңды құбылыс екенін айтады. Тумақ — әр…
Тумақ хақ, өлмек хақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам да, тірі жан да дүниеге келеді, уақыт келгенде өмірден өтеді деген…
Тура биде туған жоқ,
Туғанды биде иман жоқ.
Туғанды биде иман жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әділдік пен адалдықты жоғары қояды. Тура би — туысына, досына, өз мүддесіне қарамай…
Тұттаған сөзді қолдаған,
Мұхаммедке үмбет емес.
Мұхаммедке үмбет емес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөзді жай ғана қайталап, оны сынамай қабылдай беретін адамды құптамайды. «Тұттаған сөз»…
Уәде - Құдай аты.
Негізгі мағынасы «Уәде - Құдай аты» деген мақал адамның берген сөзіне өте жауапты болуын ескертеді. Тура мағынасында…
У ішкен бір өледі,
Ант ішкен мың өледі.
Ант ішкен мың өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — у ішкен адам бір-ақ рет өледі. Ал «ант ішкен» дегені — сертке берік…
Үлкен иманды болса,
Кіші ибалы болады.
Кіші ибалы болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үлкеннің иманы мықты, мінезі таза, сөзі мен ісі өнегелі болса, кіші соны көріп тәрбиеленеді…
Үлкеннің өмірі уәжіп.
Негізгі мағынасы Үлкен кісі — өмір көрген, көпті көріп, көпті түйген адам. Сондықтан оның айтқаны, көрсеткен жолы…
Үміт соңы - ажал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қанша үміттенсе де, өмірдің соңғы шегі өліммен аяқталады деген ойды…
Ұлыстың ұлы күні алдыңа келсе,
Атаңның құнын кеш.
Атаңның құнын кеш.
Негізгі мағынасы Бұл мақал Наурыз сияқты Ұлыстың ұлы күні келгенде адам жүрегі кең, ниеті таза болуы керек дегенді…
Ұранға сенбе, Құранға сен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жалған айқайға, бос сөзге, сыртқы ұранға ермеу керек екенін ескертеді. «Ұран»…
Ұят бар жерде иман бар.
Негізгі мағынасы «Ұят бар жерде иман бар» деген мақал адамның ішкі ар-ожданын, тәрбиесін, адамгершілігін көрсетеді…
Ұят деген - тайпа ел.
Негізгі мағынасы «Ұят деген - тайпа ел» деген мақал ұяттың адам өміріндегі орны өте биік екенін білдіреді. Мұндағы тура…
Ұят - жаман ойдың жүгені.
Негізгі мағынасы Ұят — адамның ішкі тәртібі мен ар-ожданын тежейтін рухани тетік. Бұл мақал тура мағынасында «жүген»…
Ұят иманда.
Негізгі мағынасы «Ұят иманда» деген мақал адамның ар-ожданын, ұялу сезімін иманмен тікелей байланыстырады. Яғни шын…
Ұят - иманның қабы.
Негізгі мағынасы «Ұят - иманның қабы» деген мақал ұят сезімін адамның рухани тазалығының, ар-ожданның сыртқы қорғаны…
Ұят кімде болса, иман сонда.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ұяты бар адамның жан дүниесінде иман да бар деген сөз. Астарлы мағынасы…
Ұят қашты дегенше,
етегін ашты дей бер.
етегін ашты дей бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ұяттан айырылуы, ар-ожданнан қол үзгені ашықтан-ашық жаман қылыққа барғанымен тең…
Ұятсыздың беті күшала.
Негізгі мағынасы «Ұятсыздың беті күшала» деген мақал ұяттан безген, ар-намысты ойламайтын адамның беті қатайып…
Ұяттан безген арын саудаға салады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұятты жоғалтқан адам ар-намысын да оңай құрбан ететінін айтады. Тура мағынасында — адам…
Ұятын шүберекке түйген.
Негізгі мағынасы «Ұятын шүберекке түйген» деген тіркес адамда ар-ұят, намыс, ибалық қалмағанын білдіреді. Тура…
Халықтан ұял , Құдайдан қорық .
Негізгі мағынасы «Халықтан ұял, Құдайдан қорық» деген мақал адамды ар-ұятпен өмір сүруге шақырады. Мұндағы тура…
Хан - Алланың жердегі елшісі.
Негізгі мағынасы «Хан — Алланың жердегі елшісі» деген сөз ханның ел басқарудағы орнын өте биік, киелі қызмет ретінде…
Хан да Құдайдың құлы.
Негізгі мағынасы Хан да Құдайдың құлы деген мақал билігі бар адам да, қарапайым пенде де Жаратушының алдында тең екенін…
Шайдан басқа асым жоқ ,
Құдайдан басқа досым жоқ.
Құдайдан басқа досым жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жалғыздық күйін, тірек болар серігі мен сүйенер жанашыры аз екенін астарлап…
Шайтанның шатағынан,
Ханның қаһарынан сақтан.
Ханның қаһарынан сақтан.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды екі түрлі қатерден сақ болуға үндейді: біріншісі — шайтанның шатағы, яғни азғыруы мен…
Шайтан сүйгенді Алла сүймейді .
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында айтылмайды, астарлы сөз. Мұндағы ой — жамандыққа, азғындыққа, қулық пен…
Шала молда шарт етер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай діндар, білімді көрінгенімен, шын мәнінде ілімі таяз, білігі толық емес адамның көп…
Шариғаттың шарты - иман.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: шариғаттың басты талабы — иман, яғни Аллаға сену. Астарлы мағынасы…
Шәһит орны жұмақта.
Негізгі мағынасы «Шәһит орны жұмақта» деген мақал діндік ұғымға сүйеніп, ел, дін, ар-намыс жолында жанын қиған адамның…
Шүкіршілік қылғанның ырысы артық.
Негізгі мағынасы Шүкіршілік қылған адамның ырысы молаяды деген сөз. Яғни барға қанағат етіп, алған несібесіне разы…
Шынға жерік - сырға берік.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шындықты сүйетін, тура сөзді қадірлейтін адам уәдеге де, сенімге де берік болатынын…
Шындық - сегіз, бақыт - егіз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасында санмен айтылғандай көрінгенімен, астарында өмірде шындық пен бақыттың…
Шындықты қолдау - абырой,
Жалғанды қолдау - масқара.
Жалғанды қолдау - масқара.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — шын сөзді, әділ істі жақтау адамға абырой әкеледі, ал жалғанды, өтірікті…