Сараң үйге кісің түспесін,
Парақорға ісің түспесін.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның сараңдық пен парақорлық сияқты жаман мінездерінен сақ болуды ескертеді. Тура мағынасында, сараң үйге қонақ түсу қиын, ондай үйдің берекесі де аз болады; ал парақор адамға іс тапсырсаң, әділ шешім шықпайды. Астарлы мағынасы — мал-мүлікке жабысып, қолы ашылмайтын, не пайда үшін ар-ұятты сататын кісіден аулақ жүрген дұрыс. Мұнда халық адалдықты, кеңпейілділікті және тазалықты жоғары қояды.
Образдар мен теңеулер
«Үйге кісі түсу» — адаммен араласу, сыйластық пен қонақ күту, қоғамдағы қатынас белгісі. «Іс түсу» — сот, дау, өтініш, қызмет сияқты сенім артатын жағдайларды білдіреді. «Сараң үй» мен «парақор» бейнелері екі түрлі жамандықты көрсетеді: бірі — дүниеқоңыздық, екіншісі — әділетсіздік. Екеуі де елдің берекесін кетіретін мінез ретінде суреттелген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, біреу сенімсіз, пайдасын ғана ойлайтын танысына ақша немесе құжат тапсырса, кейін өкініп қалуы мүмкін. Сол сияқты, пара алу әдеті бар адам қызметте әділ болмайды. Сондықтан мұндай сөз адамды дұрыс орта таңдауға, адалдықты қадірлеуге шақырады.
Paraqorǵa isiń túspesin.