Пәлеге - сабыр, қазаға - тәуба.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам басына қиындық, пәле немесе қайғы түссе, ең алдымен сабыр сақтауды, ал ауыр қазаға, орны толмас қасіретке ұшырағанда тәубаға келуді үйретеді. Тура мағынасы — пәле келгенде сабырмен қарсы алу, қаза келгенде ішкі күйзелісті тежеп, тағдырға мойынсұну. Астарлы мағынасы — өмірдің бәрі адамның қалауымен бола бермейтінін, сондықтан ашуға берілмей, есін жиып, ақылмен әрекет ету керегін білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «пәле» — кездейсоқ қиындық, сынақ, кедергі. «Сабыр» — сол қиындықты көтеретін рухани күш. «Қаза» — ауыр жоғалту, қайғы-қасірет, адам тағдырындағы ең күрделі сәт. «Тәуба» — болған іске разылық танытып, шүкір етіп, ішкі тепе-теңдікті сақтау. Мақалдың бейнелі тілі сабыр мен тәубаны адамды құлатпайтын екі тірек сияқты көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал жұмысынан айырылғанда, емтиханнан сүрінгенде не жақын адамын жоғалтқанда айтылып жатады. Мысалы, бір адам кенеттен қызметінен қысқартылса, ашуға булықпай, сабыр сақтап, жаңа мүмкіндік іздейді; ал ауыр қайғыға тап болса, тәуба айтып, өмірін қайта жинауға тырысады. Осылайша мақал адамды беріктікке, байсалдылыққа және рухани төзімге тәрбиелейді.