Әйел, жар туралы — 8-бет 323
Сұрыптау:
Отыз ұлың болса да, орны бөлек,
Қырық қызың болса да, қылығымен.
Қырық қызың болса да, қылығымен.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл мен қыздың отбасындағы орны әртүрлі, бірақ екеуінің де қадірі ерекше екенін білдіреді…
Өз жарыңды жаттай күт,
Жат көрсін де, түңілсін.
Бір-біріңді қадір тұт,
Жұрт үлгі алсын, үңілсін.
Жат көрсін де, түңілсін.
Бір-біріңді қадір тұт,
Жұрт үлгі алсын, үңілсін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ерлі-зайыптылардың бір-біріне құрметпен, ілтипатпен қарауын өсиет етеді. Жарыңды бөтен…
Өз жұртың - күншіл,
Қайын жұртың - сыншыл,
Нағашы жұртың - шыншыл.
Қайын жұртың - сыншыл,
Нағашы жұртың - шыншыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туыстар арасындағы қарым-қатынастың әрқилы болатынын аңғартады. Өз жұртың кейде күншіл…
Өзі болған қыз төркінін танымас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында өз бетімен кеткен, өз жағдайын жасап алған қыз төркінін, яғни шыққан тегін…
Өзімде болмаса, ағайында болсын,
Ағайында болмаса, алғанымда болсын.
Ағайында болмаса, алғанымда болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туыстық пен жақындықтың қадірін білдіреді. Адамның қолында дәулет, бақ немесе игілік болмаса…
Күнде бір мақал
«Әйел, жар туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Өзің сүйгенді алғанша ,
Өзіңді сүйгенді ал .
Өзіңді сүйгенді ал .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өз қалағанын емес, өзін шын сүйетін жанды таңдасын деген ой. Астарлы…
Өз теңін таппаған,
Өмір бойы өкінер.
Өмір бойы өкінер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өзіне лайық, тең дәрежелі, мінезі мен көзқарасы үйлесетін жарды, досды не жолдасты…
Өңгесі жоқ көңгесі,
Өлең айтар жеңгесі.
Өлең айтар жеңгесі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үйдің іші жұпыны, өзгеше сәні жоқ болса да, жеңгесі өлең айтып, көңіл…
Өттім дей бер арманда,
Жар таппасаң жалғанда.
Жар таппасаң жалғанда.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірдегі ең үлкен арманының бірі — адал жар табу екенін білдіреді. «Өттім дей бер…
Пайғамбар да күйеуін сыйлаған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйелдің инабаттылығы мен сыйластығын, отбасындағы орнын көрсетеді. Тура мағынасында…
Салақ әйелге - соқыр күйеу.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұқыпсыз, салақ әйелдің қасында тұрған күйеу оның кемшілігін…
Сиырды жақсы көрсеткен - артындағы танасы:
Әйелді жақсы көрсеткен - бауырындағы баласы.
Әйелді жақсы көрсеткен - бауырындағы баласы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйелдің қадір-қасиеті мен абыройы оның өзінен ғана емес, тәрбиелеп өсірген баласынан да…
Сиырдың сүті болсын,
Әйелдің асы болсын.
Әйелдің асы болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сиырдың сүті үйге береке, әйелдің жасаған асы отбасына қорек болсын деген…
Сиыр су тастамайды,
Қатын үй тастамайды.
Қатын үй тастамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үй ішіндегі береке мен тұрмыс тіршілігінің өзегі әйел-ананың қолында екенін меңзейді. Тура…
Судық түбін шым бөгейді,
Даудың түбін қыз бөгейді.
Даудың түбін қыз бөгейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі істің түйінін әйелдің, әсіресе қыздың, ибалы мінезі мен ақыл-парасаты жұмсарта…
Суды құм бөгейді,
Дауды қыз бөгейді.
Дауды қыз бөгейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: судың жолын құм бөгей алады, ал даудың алдын алуға немесе басылуына қыз…
Сүйгенін « шұнағым » дер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам сүйген жанын кемшілік көрсе де, жанына жақын тұтып, еркелетіп, сүйіспеншілікпен…
Сүймегенді сүйемін,
сүйерімнің көңілі үшін.
сүйерімнің көңілі үшін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз көңілінен гөрі сүйген жанның көңілін жоғары қоятынын білдіреді. Тура мағынасында…
Сүюдің көркі - теңінде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал махаббаттың да, сыйластықтың да өз орнында болғаны әдемі екенін білдіреді. Тура мағынасында…
Сұлу алған жолдасынан айырылады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сыртқы сұлулығына ғана қызығып үйленген адам жолдасын жоғалтып алуы…
Сұлу әйелдің күйеуі қарауыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: сұлу, көрікті әйелдің жанында күйеуі үнемі сақ жүріп, күзетіп, назарын…
Сұлу жігіт - ел көркі,
Сұлу қыз - үй көркі.
Сұлу қыз - үй көркі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жігіттің көрікті, келбетті, сымбатты болуы елдің сәнін келтіреді, ал…
Таза сабаның қымызын іш,
Мейірман ананың қызын ал.
Мейірман ананың қызын ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі қасиетті салыстырады: біріншісі — тазалық пен сапа, екіншісі — мейірім мен тәрбие…
Тастарында қатын жаман,
Көшерінде жұрт жаман.
Көшерінде жұрт жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір ортаның берекесі адамдардың өзара сыйластығы мен мінезіне байланысты екенін аңғартады…
Тоқалдың күні де күндес,
Күлі де күндес.
Күлі де күндес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тұрмыста теңсіздік пен қызғаныштың, бәсекенің болатынын меңзейді. «Тоқалдың күні де күндес»…
Тоқпағы күшті болса,
Киіз қазық жерге кірер.
Тоқалы күшті болса,
Бәйбіше байдан безер.
Киіз қазық жерге кірер.
Тоқалы күшті болса,
Бәйбіше байдан безер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тоқпақтың күші артса, киізден жасалған қазықтың өзі жерге мықтап кіреді…
Төс - күйеудің,
Құймышақ - қыздың сыбағасы.
Құймышақ - қыздың сыбағасы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қыз бен күйеу баланың орны мен үлесін ишарамен танытады. Тура мағынада айтқанда, мал…
Туғанына мекіренбеген ана - безбүйрек,
Тумысында уызға жарымаған төл - қатпа.
Тумысында уызға жарымаған төл - қатпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ана мейірімінің де, алғашқы тәрбие мен қамқорлықтың да өмір бойы адамға әсер ететінін…
Түйе тұзға келер,
Күйеу қызға келер.
Күйеу қызға келер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе тұзды жерге тартылып келеді, ал күйеу қалыңдығын, яғни қыз жағын…
Тұзды көп сақтама, су болады.
Қызды көп сақтама, күң болады.
Қызды көп сақтама, күң болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал артық сақтаудың, бір нәрсені орынсыз шектен тыс бақылаудың зиянын ескертеді. Тұзды көп…
Тыртақай жігітке,
Жыртақай әйел кез болар.
Жыртақай әйел кез болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — сыртынан жұпыны, ұсқынсыз, берекесіз көрінетін жігітке де сондай мінезді…
Үйден ұзап шықсаң,
Қатыныңа қадірің артады.
Ауылдан ұзап шықсаң,
Жақыныңа қадірің артады.
Қатыныңа қадірің артады.
Ауылдан ұзап шықсаң,
Жақыныңа қадірің артады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қадірі мен жақындарының бағасы арақашықтықта айқынырақ сезілетінін білдіреді. Үйдің…
Үйді қырық еркек толтыра алмайды,
Бір әйел толтырады.
Бір әйел толтырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір үйді адам күшімен емес, оның ішкі жылуымен, берекесімен, тәртібімен…
Үйдің басын қатын қосар,
Елдің басын батыр қосар.
Елдің басын батыр қосар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үй ішіндегі тірліктің тізгінін әйел ұстайтынын, ал елдің, жұрттың тағдырын ерлік пен намыс…
Үйірі басқаны ноқта қосады,
Атасы басқаны неке қосады.
Атасы басқаны неке қосады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жылқы үйірін ноқта ұстап тұрады, ал ерлі-зайыптыны неке біріктіреді…
Үйленгенше өз ұлын,
Үйленген соң кісі ұлы.
Үйленген соң кісі ұлы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл баланың үйленгенге дейін өз әке-шешесінің жанында ерке, еркін жүретінін, ал үйленгеннен…
Ұл жақсысы құрметті,
Келін жақсысы келбетті.
Келін жақсысы келбетті.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл мен келіннің жақсы қасиеті тек сыртқы көрініспен емес, мінезі мен іс-әрекеті арқылы…
Ұл - орныңдағы ту,
Қыз - ұшатын қу (аққу).
Қыз - ұшатын қу (аққу).
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл мен қыздың отбасындағы орнын бейнелі түрде сипаттайды. Ұлды «орныңдағы ту» деуі — оның…
Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді.
Негізгі мағынасы «Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді» деген мақал әйелдің ұят, иба, тәрбиесі болмаса, отбасының да, ортаның…
Халқы жаманның биі азады,
Қатыны жаманның үйі азады.
Қатыны жаманның үйі азады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: халқы тәрбиесіз, берекесіз болса, ел ішіндегі би мен басшының да қадірі…