Әйел, жар туралы — 6-бет 323
Сұрыптау:
Күйеуіне өкпелеген қатын
Қайнағасына сәлем бермейді.
Қайнағасына сәлем бермейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы ішіндегі реніштің салдары үлкендерге де сезілетінін білдіреді. Әйел күйеуіне көңілі…
Күйеу күл астында.
Негізгі мағынасы «Күйеу күл астында» деген мақал күйеудің, яғни жас отаудың иесінің, сырт көзге байқала бермейтін…
Күндес көргеннің қызын алма.
Негізгі мағынасы Мақалдағы «күндес» — бір ердің бірнеше әйелінің бір-біріне қатысты атауы, ал «күндес көрген» — үйінде…
Күндес қатын - керіс,
Мұңдас қатын - өріс.
Мұңдас қатын - өріс.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйел адамның, үй ішіндегі татулық пен сыйластықтың отбасы тіршілігіне тікелей әсер ететінін…
Қазақ байыса, қатын алады,
Өзбек байыса, үй салады.
Өзбек байыса, үй салады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі халықтың тұрмысқа деген көзқарасын салыстырып, қазақтың дәстүрлі ойлауында байлық…
Күнде бір мақал
«Әйел, жар туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Қайын жұрт
қолыңның ұзындығына қарайды,
жағаңның қызылдығына қарайды.
берсең, жағасың,
бермесең, дауға қаласың.
қолыңның ұзындығына қарайды,
жағаңның қызылдығына қарайды.
берсең, жағасың,
бермесең, дауға қаласың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қайын жұрттың адамды сыртқы көрінісіне, дәулетіне, жомарттығына қарап бағалайтынын астарлап…
Қалыңдық жасауына қарай назданады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қалыңдықтың қалың мал, жасау сияқты тұрмыстық жағдайына қарап, өзіне артық мінез…
Қалыңсыз келген келін
Қырыстанғанын қоймайды.
Қырыстанғанын қоймайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қалыңмалсыз, яғни жөн-жоралғысы толық орындалмай келген келіннің мінезінде…
Қалыңсыз қыз болса да
Кәдесіз қыз болмайды.
Кәдесіз қыз болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қалыңмал сұралмаса да, қызды ешбір кәде-сый, жөн-жоралғысыз ұзатуға…
Қанша жақсы болса да,
Қайын атаң әкеңдей,
Қайын енең шешеңдей болмас.
Қайын атаң әкеңдей,
Қайын енең шешеңдей болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туыстық пен қан жақындығының орнын ештеңе толық баса алмайтынын білдіреді. Қайын ата мен…
Қапияда қатын ақыл табады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тосын, қиын, шұғыл жағдай туған сәтте әйел адам тез ойлап, жол таба алады…
Қараша үйден ханша шығар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қарапайым, жұпыны үйден де ханшайымдай инабатты, көрікті, ақылды қыз…
Қараша - хан тұсында,
Әйел - ер тұсында.
Әйел - ер тұсында.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қоғамдағы әр адамның өз орны, өз салмағы бар екенін білдіреді. "Қараша" — қарапайым халық…
Қасыңдағы күйеуден,
Қарғылаған тазы артық.
Қарғылаған тазы артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ерте замандағы тұрмыстан туған өткір сөз. «Қасыңдағы күйеу» — қасыңда отырып, қолынан іс…
Қатты қаңтар болмай,
Су-теңіз тоңбайды,
Қатын шайпау болмай,
Ер жалғыз үй қонбайды.
Су-теңіз тоңбайды,
Қатын шайпау болмай,
Ер жалғыз үй қонбайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қыс қатты болмаса, су мен теңіз толық қатпайды; ал отбасында әйелдің…
Қатын - ала қаптың қатыны,
Ала қаптан ас кетсе ,
Әлдекімнің қатыны.
Ала қаптан ас кетсе ,
Әлдекімнің қатыны.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су салынған ала қаптың иесі жоқ, қараусыз жатса, ішіндегі дәм тез…
Қатын алма, қайын ал.
Негізгі мағынасы «Қатын алма, қайын ал» деген мақалдың тура мағынасы — әйел таңдағанда тек қыздың өзіне емес, оның…
Қатын алсаң қаңлыдан ал,
Қаңлы бар жерде кәде бар.
Қаңлы бар жерде кәде бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер үйленсең, қаңлы руынан ал, өйткені қаңлы бар жерде кәде, жол-жоралғы…
Қатын алсаң, қарап ал,
Ат алсаң, мініп ал.
Ат алсаң, мініп ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кез келген істі асықпай, әбден тексеріп барып жасау керектігін айтады. Тура мағынасы — әйел…
Қатын алсаң, отын ал,
Бір құшағын артық ал.
Бір құшағын артық ал.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы құрған кезде тек әйел алумен шектелмей, шаңырақтың қажет-жарағын да алдын ала ойлау…
Қатын ашуланса қазан қайнатар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ашуланған әйел үйдегі тірлікті қыздырып, қазанын қайнатып, шаруаны…
Қатын ерге қарайды,
Ер жерге қарайды.
Ер жерге қарайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы ішіндегі жауапкершілік пен бағыт-бағдарды астарлап айтады. Тура мағынасында әйел…
Қатын қалса, бай табар,
Бала қалса, мал табар.
Бала қалса, мал табар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үйде әйел қалса, ол шаруаны жүргізіп, жаңа байлық табуға себеп болады; ал…
Қатынның қарғысы жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әйелдің, әсіресе ашу үстінде айтылған қарғысының ауыр тиетінін ескертеді. Тура мағынасында…
Қатынның шайпау болғаны - болмағаны,
Келіннің шайпау болғаны - оңбағаны.
Келіннің шайпау болғаны - оңбағаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал келін мен әйелдің үй ішіндегі мінезі, сөзі мен жүріс-тұрысы отбасының татулығына тікелей…
Қатын өлді - қамшының сабы сынды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында бір адамның қайтыс болуын құралдың сынуымен салыстырып айтқандай көрінеді…
Қатын өлсе үйің кетеді,
Басыңнан күйің кетеді.
Басыңнан күйің кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы тіршілігінде жардың орны ерекше екенін аңғартады. Тура мағынада, әйел қайтыс болса…
Қатын өтірік айтпайды, қағыс естиді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — әйел адам кейде шындықты ашық айтпай, жанама түрде жеткізуі мүмкін, сонда…
Қатыны жоқ үй жетім.
Негізгі мағынасы Қатыны жоқ үй жетім деген мақалдың тура мағынасы — үйде әйел, жар болмаса, сол үйдің берекесі кеміп…
Қатыныңа құл болмасаң,
Үй болмайсың.
Халқыңа құл болмасаң,
Би болмайсың.
Үй болмайсың.
Халқыңа құл болмасаң,
Би болмайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — отбасыңда да, еліңде де өз орныңды біліп, жауапкершілікпен қызмет…
Қатының жақсы болса, жұмақ үйіңде,
Қатының жаман болса, тозақ үйіңде.
Қатының жаман болса, тозақ үйіңде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы ішіндегі тыныштық пен берекенің көбіне әйелдің мінезі, сабыры мен ақылына байланысты…
Қатыныңмен дос бол,
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға кіммен аралассаң, соның ықпалы өзіңе тиетінін айтады. Жақсы жармен тату болсаң, үй…
Құда болғанша хал-жайын сұрас,
Құда болған соң, қолда барымен сыйлас.
Құда болған соң, қолда барымен сыйлас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал құдалықтың қадірін алдын ала түсініп, кейін сыйластықты сақтауды үйретеді. Тура мағынасында…
Құдағи өзіне сайымен жарасады,
Қуырдақ шыжғырған майымен жарасады.
Қуырдақ шыжғырған майымен жарасады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы сұлулықты да, ішкі үйлесімді де орнымен бағалау керек деген ой айтады. Құдағи мен…
Құданың дәмі - құйрық-бауыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал құдалықта, құданың сыбағасы мен сый-кәдесінде берілетін дәмнің орны бөлек екенін білдіреді…
Құмға сиген білінбес,
Қызға берген көрінбес.
Қызға берген көрінбес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құмға құйылған су көзге түспей тез сіңіп кетеді, ал қызға берілген…
Құм төбе болмас,
Күйеу бала ұл болмас.
Күйеу бала ұл болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құм көп болса да, одан биік, орнықты төбе шықпайды; сол сияқты күйеу бала…
Қыз - ауылдың көркі,
Құндыз болса, бөркі.
Құндыз болса, бөркі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қыз баланың ауыл өміріндегі орны мен қадірін жоғары бағалайды. Тура мағынасында, ауылдың…
Қыз ауыр ма, тұз ауыр ма?
Негізгі мағынасы «Қыз ауыр ма, тұз ауыр ма?» деген мақалдың тура мағынасы — қыз баланың салмағы мен тұздың салмағын…
Қыз - әкесіне жұлдыз, шешесіне күн.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қыз баланың ата-ана өміріндегі орны ерекше екенін білдіреді. Әкесі үшін ол — түнді жарық…