Тастарында қатын жаман,
Көшерінде жұрт жаман.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір ортаның берекесі адамдардың өзара сыйластығы мен мінезіне байланысты екенін аңғартады. Мұнда «тас» — елді мекеннің, қоныстың тұрақты орны, ал «көшу» — елдің көшіп-қонуы, тіршіліктің ауысуы. Егер қоныстағы әйелдер арасынан татулық бұзылса, не көш кезінде жұрт бір-біріне жамандық көрсетсе, ол жердің де, елдің де қадірі кетеді деген ой айтылады. Яғни мәселе жерде емес, сол жерді ұстап тұрған адамдардың мінезінде.
Образдар мен теңеулер
«Тастарында» деген сөз қоныс, тұрақ, елдің отыратын орны дегенді білдіреді. «Қатын» сөзі мұнда отбасы мен үй ішінің, жалпы әйел қауымының тіршілікке әсерін меңзейді. «Көшерінде жұрт» — елдің бірлікпен әрекет ететін сәті, ортақ іс үстіндегі мінезі. Мақалдың астарында: үйде де, көште де адамның жақсы-жамандығы анық көрінеді деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды кез келген ұжымға, аулаға, мекемеге қатысты айтуға болады. Мысалы, бір подъездегі адамдар бір-бірімен ұрысып, ортақ тәртіп сақталмаса, ол жерде тұрмыс ауырлайды. Демек, жақсы орта құру үшін әркімнің өзі мәдениетті, сабырлы, сыйластықта болуы керек.
Kósherinde jurt jaman.