Таза сабаның қымызын іш,
Мейірман ананың қызын ал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал екі түрлі қасиетті салыстырады: біріншісі — тазалық пен сапа, екіншісі — мейірім мен тәрбие. Тура мағынасында таза сабада ашытылған қымыздың дәмі жақсы, ал мейірімді ананың қызы тәрбиелі, ибалы болады деген ой айтылады. Астарлы мағынасы — адам өмірінде сыртқы көріністен гөрі ішкі тазалық, жақсы мінез, дұрыс тәрбие маңызды. Қазақ үшін қымыздың таза сабада пісіліп сақталуы оның дәмі мен қадірін арттырса, қыздың ана тәрбиесін көруі оның болашақтағы отбасы тіршілігіне әсер етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «таза саба» — адалдықтың, ұқыптылықтың, тазалықтың бейнесі. «Қымыз» — береке мен қонақкәделілік нышаны. Ал «мейірман ана» — мейірімге толы, тәрбиелі, адамгершілігі жоғары әйелдің символы. «Қыз» сөзі тек жеке адамды емес, бүкіл отбасының, ананың өнегесін танытады. Яғни, жақсы орта мен жақсы тәрбие адамның болмысын қалыптастырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жойған жоқ. Қазір бір адамды бағалағанда оның білімін ғана емес, тәрбиесін, сөйлеген сөзін, тазалығын, жауапкершілігін де ескереді. Мысалы, ұл бала өмірлік жар таңдағанда, қыздың тек сырт келбетіне емес, отбасындағы өнегесіне, мінезіне, сабырлылығына қарайды. Бұл — мақалдың қазіргі өмірдегі нақты көрінісі.
Meıirman ananyń qyzyn al.