Әйел, жар туралы 323
Әйел мен жар туралы қазақ мақал-мәтелдері: отбасы, сыйластық, бірлік пен тұрмыс даналығы.
323
Мақал-мәтел
85.2K
Қаралым
263
Орташа
Сұрыптау:
Әке өлсе - мүлкі мұра,
Аға өлсе - жеңге мұра.
Аға өлсе - жеңге мұра.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әке дүниеден өтсе, оның артында қалған мал-мүлкі баласына не ұрпағына қ...
Қыз-мұңлық.
**Негізгі мағынасы** «Қыз-мұңлық» деген сөз тіркесі қыз баланың нәзік, сезімтал, арманшыл болмысын аңғартады. Мұнда тур...
Өзің сүйгенді алғанша ,
Өзіңді сүйгенді ал .
Өзіңді сүйгенді ал .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өз қалағанын емес, өзін шын сүйетін жанды таңдасын деген ой. Аста...
Қызға бергенді қыз өтер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қыз баланың жасауы, киімі, оған берілген дүние-мүлкі өзімен бірге кете...
Қыздың малы - қардың суы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыздың өз үйіндегі малына, жасауы мен дүниесіне ұзақ тұрақтайтын, берік байлық деп қарама...
Астың дәмін тұз келтірер,
Ауылдың сәнін қыз келтірер.
Ауылдың сәнін қыз келтірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — астың дәмін келтіретін тұз болса, ауылдың көркі мен ажарын кіргізетін...
Сұлу жігіт - ел көркі,
Сұлу қыз - үй көркі.
Сұлу қыз - үй көркі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жігіттің көрікті, келбетті, сымбатты болуы елдің сәнін келтіреді, ал қы...
Қыздың тамағы қылдай.
**Негізгі мағынасы** «Қыздың тамағы қылдай» деген мақал қыз баланың нәзік, ұқыпты, арықтау, сымбатты болып келуін меңзе...
Ағайынға қадірім жоқ, бетімді көреді.
Әйеліме қадірім жоқ, етімді көреді.
Әйеліме қадірім жоқ, етімді көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз қадірі кейде ең жақын ортасында толық бағаланбай қалатынын білдіреді. «Ағайынғ...
Қыз бала өкпешіл болса,
Қалың малы көп болар.
Қалың малы көп болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың мінезіндегі өкпешілдік, ренжігіштік кейде болашақ отбасылық өмірде де өз салд...
Бірінші әйел - шекер,
Екінші әйел - бекер.
Екінші әйел - бекер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, алғашқы әйел тәтті де жағымды, ал екіншісі пайдасыз дегендей с...
Құм төбе болмас,
Күйеу бала ұл болмас.
Күйеу бала ұл болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құм көп болса да, одан биік, орнықты төбе шықпайды; сол сияқты күйеу ба...
Қатын алсаң, отын ал,
Бір құшағын артық ал.
Бір құшағын артық ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы құрған кезде тек әйел алумен шектелмей, шаңырақтың қажет-жарағын да алдын ала ойла...
Жердің құты - жаңбыр,
Елдің құты - азамат.
Үйдің құты - жақсы әйел,
Аймақтың құты - әділ басшы.
Елдің құты - азамат.
Үйдің құты - жақсы әйел,
Аймақтың құты - әділ басшы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел мен тұрмыстың берекесі әр нәрсенің өз қадірлі тірегіне байланысты екенін айтады. Жерге...
Екі жасты қосқанның сауабы бар,
Екі жасты айырғанның обалы бар.
Екі жасты айырғанның обалы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі жастың басын қосып, отбасын құруға жәрдемдескен адамның ісі сауапты екенін айтады. Ал...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Бірінші байлық - денсаулық,
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі ең қымбат құндылықтарды ретімен көрсетеді. Бірінші байлық — денсаулық, өй...
Қалыңсыз қыз болса да
Кәдесіз қыз болмайды.
Кәдесіз қыз болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қалыңмал сұралмаса да, қызды ешбір кәде-сый, жөн-жоралғысыз ұзатуға бо...
Бұл бөлімде әйел, жар және отбасы жайлы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық, жауапкершілік, татулық пен үй ішінің берекесі туралы халықтың өмірлік тәжірибесін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.